US:2004
Annual Report on Human Rights
Country
Reports on Human Rights Practices - 2004
Released by the Bureau of Democracy, Human Rights, and Labor
February 28, 2005
Uzbekistan
…Uunregistered
opposition party Erk, which split into three factions and became much less
active since mid 2003…The
leaders of three of the four unregistered opposition political
parties--Mohammed Solikh of Erk, Abdurakhim Polat of Birlik, and Babur Malikov
of the Free Farmers Party--remained in voluntary
exile.
…Ro’yxatga
olinmagan Erk partiyasi 2003 yilning o’rtalarida uch qismga bo’linib ketgan va faoliyati
sustlashgan…
Ro’yxatga
olinmagan uch partiyaning liderlari – Muhammad Solih, Erk partiyasi, Abdurahim
Po’lat Birlik, va Bobur Malikov, Ozod dehqonlar partiyasi-ixtiyoriy qochoqlikdalar.
SAVOL: AQSH Davlat
Departamentining Inson huquqlari borasidagi 2004 yil yakunlari haqidagi
hisobotida “Muhammad Solih, Abdurahim Po’lat va Bobur Malikovlarni “ixtiyoriy
qochoqlikda”(Tarjimani “Birlik” sahifasidan topdim) deb yozilgan. Buni qanday
tushunish mumkin? (Shoira, 2005 yil, 1 Mart)
JAVOB: AQSH Davlat Departamentining 28 Fevral kuni e’lon qilingan mazkur hisoboti nihoyat haqiqatni o’rtaga qo’ydi.
Men 1994 yilda “Liderlarning o’rni Vatandadir!” degan bir maqola yozgan edim va kimki o’zini liderlikka da’vogar, deb bilsa, Vatanda turishi kerakligini uqtirgandim. Bu maqolamni “Birlik”ning “Mustaqil haftalik” gazetasi birinchi sahifasidan e’lon ham qilgan edi.
Men o’shanda hukumat oddiy odamlarni qamatishi va yo’qotib yuborishi mumkin, ammo bir partiyaning yoki harakatning liderini bir umr qamoqda ushlab tura olmaydi, u baribir xalqaro bosim ostida ozod etiladi va prezidentlikka loyiq lider bo’ladi, qamalgan, qamalayotgan, o’ldirilayotgan ko’plab odamlarni qutqarib qoladi, degan mantiqdan kelib chiqqan va 29 yillab qamoqda o’tirib, keyin prezident bo’lgan Mandella kabi haqiqiy liderlarni, o’zini emas, xalqni o’ylagan qaharmon liderlarni misol keltirgan edim, ulardan ibrat olishga chaqirgan edim.
Chunki Ga’rbda issiqqina uylarda o’tirib, shohona hayot kechirib, yurgan bilan va hatto keyin bir kun borgan bilan xalq ularga ergashmaydi! Liderlikka da’vogar bo’lmasa, xoxlagan joyida, xoxlagan sharoitida yashashi mumkin. Ammo o’zini “liderman”, muxolifatga yetakchiman, deb jar solmoqdami, uning o’rni Vatanda bo’lishi kerak, u qamoqdan, quvg’indan qo’rqmasligi lozim. Uning o’rniga boshqalar qamoqda o’tirishini yoki o’zgalar yelib yugurishini u esa tayyor oshga bakovul bo’lib qaytishini o’ylasa xato qiladi. Hali ham kech emas, haqiqiy liderlikka da’vogarlar bo’lsa, Vatanga qaytsinlar, botqoqqa botib ketayotan yurtni qutqarsinlar va rejimga qarshi bo’lgan kuchlarni birlashtirib, maydonlarga olib chiqsinlar va shundan keyin prezident bo’lsalar, halol bo’lsin! Aks taqdirda “liderlik” ular uchun pul topish manbai, grantlar olish bahonasi bo’lib qolganini yana bir karra isbot etadilar!