Jahongir.Org
JAHONGIR MUHAMMAD
YARMI CHIN,
YARMI XIMCHIN
yoki Karimovning
100 kuni
2004 yil, Washington
O'ng so'z
100 kun...
Dunyoda mamlakat rahbarlari, xususan prezidentlarga ularning 100 kunlik faoliyatlariga qarab baho berish an'anasi mavjud.
Boshqacha aytganda 100 kun tahlil va xulosa uchun yetarli fursat.
Men Karimov hayotidan 100 kunni ataylab yil boshi yoki muhim bir sanadan boshlab olmadim. To'g’ri kelgan kundan e'tiboran, ya'ni 2004 yilning 12 Martidan 19 Iyunga qadar 100 kun davomida mahalliy va xorijiy matbuot xabarlarini kuzattim. Aslida har doim ham kuzatib borsam-da bu safar xabarlarga shunchaki yanglikni bilish uchun emas, balki do'stlardan olgan xatlarni e'tiborda tutib, bu xabarlar ortida qanday gaplar yotibdi, degan sinchkovlik bilan nazar tashladim.
Tanganing ikki tomoni bo'lgani kabi xabarlarning ham ikkinchi tomoni borligini ko'rdim. Agar imkonini topib, 100 kunlik matbuot xabarlarini yoningizda qo'yib, mening yozganlarimni o'qisangiz yarmi chin, qolgan yarmi esa hajv, ya'ni ximchin ekanligni ko'rasiz.
Bugun kitobxonning uzundan uzoq narsalarni o'qishga hafsalasi va imkoni yo'qligini hisobga olib, katta voqealarni ham kichik hajvlarga sig'dirishga urindim. Bu ham Karimovning kimligini kengroq yoyish uchun tanlangan o'ziga xos bir uslubdir.
Xabarlar ortida turgan haqiqatni ko'rish uchun Karimovning yonida bo'lgan, ammo voqealarga befarq bo'lmagan, boshiga tahlika buluti yoprilishidan ham cho’chimasdan menga har kun elektron maktublar yo'llab turgan do'stlara esa minnatdorchilk bildiraman.
MUALLIF
2004 yil, 12 Mart
HAZIL
Karimov bugun ishga otlanar ekan, boshida salla, soqoli ko’ksiga tushgan kishini ko’rib, qo’rqib ketdi.
-Kim bor, bu yerni tolibon bosibdi,-deb baqirmoqchi bo’ldi, ammo tovushi chiqmadi.
-Men tolibon emas, men Nasriddin Afandi bo’laman, 100 kun siz bilan yonma-yon yuraman, ba’zan gaplashib ham turishimiz mumkin, meni Xo’ja Nasriddin, yo’q yaxshisi, taqsir desangiz ham bo’ladi,-dedi Afandi.
-Siz…siz bu yerga qanday qilib kirdingiz?
-Men istagan joyimga kiraman…
-Yo’q, unday huquq faqat menda bor, men istagan vaqtimda istagan joyimga kirishim mumkin, siz esa izn olishingiz kerak.
-Istagan vaqtda, istagan joyga egilmasdan kirishingiz mumkin-mi?
-Men hech qachon bosh eggan emasman, hech qachon egilmayman ham!
-Hmm.. aslida mixni sizdan yasash kerak ekan,-deb hazillashdi Afandi.
TRUBA XASTALIGI
Xalqaro guruh “Yumshoq muomala qilganimiz uchun iqtisodda ham turg'unlik bo’ldi”
deb e'lon qlishi bilan Karimov brifing o'tkazib, iqtisodiy yutuqlarni targ'ib
qilishga kirishdi. Brifingni Tashqi Ishlar vaziri olib bordi. U mamlakatni
"uspexiston", ya'ni yutuqlar diyori deb maqtar ekan, jurnalistlardan biri savol
berdi:
-Chet ellarga shuncha gaz sotdik, deb aytayapsiz, lekin odamlar qishni tezak
yoqib o'tkazishdi, bunga nima deysiz?
Vazir savolga javob berolmay turgan edi Karimov gapga aralashdi.
-Bizda gaz hammaga yetadigan. Qishda bo'lmagan bo'lsa bo’lgandur? Endi… odam ham
kasal bo'ladi-ku? Trubalar ham xasta bo'lgan-da!
Jurnalist yonidagi sherigiga shivirladi:
-Haqiqatdan ham Karimovning trubalari xastalikka yo'liqqanga o’xshaydi.
2004 yil,13 Mart
VOQEADAN ORQADA
Karimov shanba kunlari ertalab soat o’n birga qadar uxlar
edi. Bugun oldinroq turib chet ell matbuotining yozgan xabarlari to'plangan
kitobchani varaqladi va yordamchisini chaqirdi:
-Men kecha sahroning o’rtasidagi joyga bekorga bordimi? Nega ko'prikining
ochilishi haqida chet elda hech gap yo'q?
-Chet elda faqat Ispaniyadagi voqealarni gapirishmoqda,-dedi yordamchi.
-Nima ular biznikidan kattaroq ko'prik ochishibdimi?
-Yo'q, ularda kuchli portlovlar yuz berdi...
-Bilganimzida biz ham ko'prik ochilishini portlovga aylantirib yuborar edik.
Doim voqeadan orqada yurasanlar!- dedi Karimov jahl bilan.
2004 yil, 14 Mart
HAQIQAT
Bugun ertalab Karimov tennis o’yinidan qaytishi bilan Putinga telefon qildi:
-VladimirVladimirovich, Sizni saylovdagi ulkan yutuq bilan butun xalqimiz nomidan, o’z nomimdan qutlayman,- dedi u hayajon bilan.
-Nima bo’ldi to’ydan oldin nog’ora chalayapsan?-so’radi Putin.
-Baribir yutishingizni bilaman-da,- dedi Karimov o’ziga xos bir mamnuniyat bilan.
-Nima, meni ham o’zingga o’xshatayapsanmi? Meni ham saylov natijalarini buzadi deb o’ylaysanmi?- dedi Putin jiddiy ohangda. Bundan Karimovning esi chiqib ketgandek bo’ldi va:
-Yo’q, yo’q, Sizga chindan ham ovoz berishadi, siz chindan ham xalqning prezidentisiz, siz saylov natijalarini hech qachon buzmagansiz va buzmaysiz ham, buni butun dunyo biladi, bunday axmoqgarchiliklar mana bizga oid,- dedi Karimov.
-Xudoga shukur, axiri haqiqatni bo’yninga olding, samimiyating uchun rahmat,- javob qildi Putin.
2004 yil,15 Mart
SIYOSATDON
Karimov kech yotgani bilan erta uyg’ondi. Yarim tungacha Rossiya saylovi bilan bog’liq ko’rsatuvlarni tomosha qilgandi. Putin raqiblari Irina Hakamadani qamab qo’ymagani, Nikolay Xaritonovning mushuguni pisht demagani kabi gaplarni eshitar ekan, “Aslida u ham o’zimizdan, bo’lmasa bularni erkin qo’yarmidi? Hali bir-ikki oydan keyin hammasining burnini yerga ishqaydi. Ammo gaplashganda o’zi yelkasini yerga bermaydi” deb o’ylagancha uyquga ketgandi.
Tushida ham Putinni ko’rdi.
“Sen ko’p ham okeanning naryog’iga ishonma, istasam, bir soatda dumingni tugaman” deyayotganmish u. U esa bir narsa deyish o’rniga dumini yashirayotgan emish.
Tushini Rossiya rahbarining kechagi munosabatidan ko’ngli xijil bo’lganiga yo’ydi va erta turib xotinini uyg’otdi:
-Bir Lyudaga telefon qilib qo’y, erining saylovda yutgani bilan tabrikla, net-net, dunyoda bizlarni oilaviy do’st deb bilishadi.
-Siz telefon qildingizmi, necha prosent bilan yutibdi?-so’radi xotini ko’zlarini ishqalab.
-Prosent-mrosentni nima qilasan, tabriklab qo’yavermaysanmi?- o’shqirdi Karimov.
-Xo’p, xo’p, dadasi, lekin bir gap chiqib qolsa bilib olganim yaxshi, ularning saylovi ham biznikiga o’xshagan, natijasi oldindan ma’lum bo’ladimi, yoki ular saylovni rostdan o’tkazishadimi?- dedi xotini.
-Sani ham Putin bilan tiling birga o’xshaydi,- deya baqirdi u xotiniga.- Hammaning ham qudrati biznikiday, kerak bo’lsa 25 millionni yotqizib-turg’azadigan emasligini bilmaysanmi?
Xotini telefon qilib, Manej yonib ketgani va Putin ham, umr yo’ldoshi ham tabriklarni emas, hamdardlik tilaklarini qabul qilishayotganini aytdi.
-Xudoga shukur,-dedi Karimov,- Xudo ohimni eshitdi. Telefon qilib orani tuzatib olishim uchun bahona topildi! Qani telefonni menga ber, sening siyosatga aqling yetmaydi!
2004 yil,16 Mart
SAROY TILI
Bugun Karimov ishni oldingi maslahatchining o'rniga tayinlangan yangi maslahatchi bilan suhbatdan boshladi.
-Shanba kungi hashar qanday o'ti?
-Xudoga shukur,- dedi maslahatchi.
-"Xudoga shukur", degan gapni siz emas, men aytishim kerak. Siz esa " Yaxshi o'tdi" deyishingiz kerak. Darvoqe, sizni oldingining tavsiyasi bilan bu yerga olganimni bilasiz-a?
-Ha, u kishining....- deya pichirladi maslahatchi.
-Siz oshni qanday damlaysiz?-so'radi Karimov qo'qisdan.
-Oshnimi?Andijoncha-da! Devzira bilan...
-Nima Andijondan ham "devzira" chiqa boshladimi? Yoki Muruntovdan tashib ketayapsizlarmi?
Maslahatchi tushunmay qarab qoldi. Karimov uning anqayib qolganiga e'tibor bermay so'zida davom etdi.
-Jo'rabekov osh pishirishning hamma turlarini bilar edi. Masalan, Xorazmga borsa oshni xorazmcha qilib damlar edi. Samarqandga borganda samarqancha, Buxoroda buxorocha, hatto "Xo'jandi" va "Kobuli"hamda O'sh, Uzkent oshlarni ham qanday damlashni bilar edi. Siz esa faqat andijoncha osh damlashni bilaman deyapsiz.
-U odamda o'rganaman-da, oqsoqol.
-Lekin U keyingi paytda bilasizmii nimani xato qila boshladi?
-Yo'q...
-U oshni damlab, meni kutmasdan o'zi suza boshladi...
-Yo'q, men oshni siz kelganingizdan keyin suzaman, oqsoqol.
-E, juda sodda odam ekansiz-ku, siz hali "Saroy tili"ni ham bilmaysiz shekilli? Men hima desam, siz nima deysiz? Oshni siz damlaysiz, men suzaman!
-Axir sizni ovora qilib...
-Gap haqiqiy osh haqida borayotgani yo'q, gap shundaki, nima qilsangiz ham "damlab" qo'yasiz va men suzaman, bildingizmi? Mendan boshqa odam qozonning yoniga bormaydi, hatto o'zingiz ham,- dedi Karimov.
Sodda masalahatchi baribir gap nimadaligini tushunmay chiqib ketdi va sobiq maslahatchiga qo'ng'iroq qilib, gap nima haqdaligini so'radi.
-Bunaqa gaplarni telefonda gapirmaydilar,- dedi u.-Bir andijoncha qilib osh damlasangiz, o'tirib gaplashamiz.
-Oshni o'zingiz suzasizmi?-Bilimdonlik qilmoqchi bo'ldi maslahatchi.
-Qanday guruch bilan damlamoqchisiz?- so'radi sobiq maslahatchi.
-Devzirada damlasam bo'ladimi?
-Devzirani oqsoqolga atab olib qo'ying, Men pensiyadagi odamman, menga okeanning naryog'idan keladigan importniuy "guruch" yaxshiroq, ancha yumshoq...- dedi sobiq maslahatchi.
Maslahatchi shundagina gap nima haqdaligini angladi va "Saroy tili"ni o'rganmasam bo'lmas ekan, degan qarorga keldi.
2004 yil, 17 Mart
OLTIN FIKRLAR
Bugun Karimov hukumat tarkibidagi idoralar xodimlarini qisqartirish, ya'ni rasmiy tilda aytganda ma'muriy islohotlar masalasi bilan qiziqdi. U vazirni chaqirdi va:
-Kecha sen o'tkazgan matbuot konferensiyasini dunyoda qanday qabul qilishdi?-deb so'radi.
-Juda zo'r! Xalqaro Valyuta Jamg'armasidan "Talabimizni bajarayotganlaringiz uchun rahmat" deb telefon qilishdi. Sanlarning talabing oqsoqolimizning talablariga mos tushib qolgani uchun shunday qildik, deb og'ziga urdim,- dedi vazir.
-Ishqilib, ana u ipirisqilarga maosh to'lash uchun xazinada bir miri ham qolmagandi deb javob bermadingmi?- so'radi Karimov.
-Yo'q'-e, xazinamiz mustahkam, deb aytdim. Kegin ba'zi mamlakatlardan keladigan "ovoz"larda shuncha odam ishsiz qolmoqda, deb tanqid qilishmoqda. Bu o'qimishli odamlarning kelajagi nima bo'ladi,- deb so'rashmoqda.
-Ularni o'sha tanqid qilgan mamlakatlarga mardikorchilikka jo'natamiz, viza berishni qattiqroq qilib qo'ysangizlar boruvchilar turli yo'llarga bosh uradilar va yana anchagina odamning qorni to'yadi. Bir o'q bilan uch quyonni urgan bo'lamiz. Pul topib berish tashvishidan qutulamiz-bir, qizqartirishga tushgan odamlar ham o'zlari uchun-ikki, ham boshqalr uchun- uch, mardikorlik qiladilar,- dedi Karimov barmoqlarini o'ynatib.
-Oltin fikrlaringiz bor-da, otaxon, bu qisqarganlarning ichida ayollar ham ko'p. Ularni nima qilamiz?-deb so’radi vazir.
-Ular bulan ishing bo'lmasin. Ularni qizimga topshir. Arab Amirligida ish tiqilib yotgan ekan,- dedi Karimov gap tamom, ketaver ishorasini qilib. Vazir chiqib ketar ekan, Karimov:
-Sen ham o'zingni chetga olma, pul almashadi degan gapni tanish-bilishlaring orqali tarqataver, shunda bu muttaham odamlar yashirib qo'ygan pullarini chiqaradilar. Agar chiqarishmasa undan keyin bir yo’lini qilamiz dedi,- dedi.
2004 yil, 18 Mart
RO’ZAGA ATALGANI
Karimov bugun ertalab Tashqi Ishlar vazirini chaqirdi:
-O’tgan kun bir iloj qilib Putinning ko’nglini topdim. Toshkentga taklif qilgan edim, ko’nmadi. Aprelda Moskvaga kelasan, oshanda ko’rishamiz, dedi. Nima qilamiz? Okeaning naryog’idagilarning ko’nglini o’g’ritmaydigan harakatlar qilishimiz kerak. Yaxshilab tayyorgarlik ko’ringlar, sovg’alar ham original bo’lsin!-dedi.
-O’tgan kun aytgan gapingizni Internetda tarqatib yubordik, ko’pchilikka yoqdi. Xudo xoxlasa bu borada ham o’zingiz bir yo’l ko’rsatarsiz,- dedi vazir.
-Qaysi gapni?-so’radi Karimov.
-Bizda ham Gurjiston varianti amalga oshishi mumkinmi, degan savolga, agar xalqimizning hammasini mardikorlikka jo’natib, o’rniga gurjilarni joylashtirsak o’shanda mumkin, degan gapingizni-da,- javob qildi vazir.
-Kegin birorta latta prezident kerak bo’lishini ham yozdingmi?
-Eduard Ambrosovich xafa bo’ladilarmi, deb o’yladik.
-Xafa bo’lsa bo’lavermaydimi, endi uning Eduard Ambrosovichlik joyi qolmagan. Uni ochiq qilib pensiyaxo’r-latta deb yozaveringlar,- dedi Karimov.- Bu gap Putinga ham yoqadi. Aprelda borganimda latifani unga o’zim aytib beraman.
-Kegin, Ovro’po Ittifoqining Tashqi siyosat bo’yicha rahbari kelgan, shuni ham bir qabul qilib, tinchitib bersangiz, -dedi vazir.
-Nima balo bu ham inson haqlari, qiynoqlar deb keldimi?-so’radi Karimov.
-Bu ko’proq qamoqdagi jurnalistlar masalasini ko’tarmoqda…
-Bo’pti birortasini qo’yib yuboramiz, tortiq uchun, o’sha ham xursand bo’lib ketsin. Ayt bo’lalarga qamoqdagilarning delolarini olib kelsin.
-Har bir kelganiga bittadan qo’yib yuboraversak, qanday bo’larkin?
-Mehmoning ketib bo’lgach, og’ayninga aytasan, yana qaytadan qamab qo’aydi, yoki bir ikki portlov qilib yuborsa olam guliston!- dedi Karimov.
Vazir ketishidan oldin odatiga ko’ra:
-Oqsoqol, yangisidan yana bitta eshitaylik,-dedi suzilib.
-Bo’pti,-dedi Karimov,-ro’za paytiga asrab qo’yganim bor edi, ayta qolay. Bittasi ro’za kuni ovqatlanib o’tirgan ekan, mulla kelib. “ Ie, sen ro’za tutmaysanmi?” deb sorabdi. Haligi odam: “Men och bo’lganimda qulog’imga gap kirmaydi, yarim soatdan keyin kelsangiz gaplashar edik” debdi…
Vazir latifa tugadi deb kula boshladi. Karimov qo’lini ko’tarib “To’xta” ishorasini qildi va yana so’zida davom etdi.
-Yarim soatdan keyin kelgan mullaga, “Yo’q tutmayman, Jannatga boradigan sen, nima uchun men ovqat yemasligim kerak ekan" debdi. Ana endi kulsang bo'ladi, bor, chaqir mehmoningni!,- dedi Karimov o’zi ham kulimsirab.
2004 yil, 19 Mart
NAVRO’Z VASVASASI
Karimov bugun tushga yaqin Bosh Vazirni chaqirdi:
-Nima qilayapsan?-deb so’radi undan.
-Navro’zga tayyorgarlik ko’rayapman,- dedi Bosh vazir.
-Halim-halisa, sumalaklar ham bo’ladimi?- so’radi Karimov.
-Albattada, otaxon, har yildagidan ham bu yil yaxshiroq, to’yimliroq, mazzaliroq qilamiz.
-No’xat ham pishirasanmi?
-Halim no’xatsiz bo’larmidi, otaxon, lekin no’xatsiz yeyilsin desangiz, darrov…
-Qozon boshida odam ko’p bo’ladimi?
-Iloji boricha yoshlarni bu ishga solaman, keksalar sizni duo qilib, choy ichib o’tiradilar.
-Seni-chi?
-Men hali yoshman…
-Nima demoqchisan, men qarib qoldimmi?
-Yo’-Yo’q, nima bo’lsa ham bizdan bir ikki ko’ylak ortiqcha yirtgansiz, duolar sizga qaratilishi kerak demoqchiydim.
- Men ko’ylak yirtganimni qayerda ko’rdin?- u Bosh vazirni siquvga oldi.
-Men…-Bosh vazirning gapi og’zida qoldi.
-O’zi, sen bola nega buncha bayramsevar bo’lib qolding? Qachon so’rasam, Navro’z bilan shug’ullanmoqdalar deyishadi, nima halittan hukumatning ishini yig’ishtirib qo’ydingmi?- dedi birdan avzoyi o’zgargan Karimov.
-O’zingiz imzolagan qaror bo’yicha ish qilayapman, bir harfi ham bajarilmasdan qolmasligi uchun urinayapman,- dedi Bosh vazir ovozini ichiga yutib.
-Men u qarorni sen uchun chiqarganim yo’q, sen bajar deganimda halim pishirib o’tir deganiim yo’q, qarorni ana u avom xalq uchun chiqarganman, sen bo’lsang hamma ishni tashlab, halitdan halim pishirishga kirishib ketibsan, uyingda shuncha gapu meni aytmabsan ham… Qozonni qayerga qo’yding, balkongami?
-E, e, xo’jayin, anglashilmovchilik bo’ldi, men Nazro’z haqida hukumat qilayotgan ishlarni gapirayotgan edim…
-Birinchidan, gapimni kesma, ikkinchidan, gapni olib qochma, men anqov emasman, uchinchidan, mendan keyin prezident bo’lish istaging bo’lsa, hamma vaqt aybingni bo’yninga ol,- dedi Karimov.
-Ayb menda,- dedi Bosh vazir.
-Unday bo’lsa, halim pishirishni boshingdan chiqarib tashla va Navro’zni mamlakatda qanday qilib janjal- to’polonlarsiz, katta bayram qilib o’tkazish haqida o’yla! Hukumatdan chiqmasin. O’z cho’tagidan olib, o’ziga ur, kambag’alman deganining ham ikkita qo’yi, bitta ho’kizi bo’ladi, bularning. Menga hisob berib tur! O’sha kun televizorga qaysi artistlar chiqishini ham men bilan maslahat qil. Tag’in betayinlar ko’rinib qolib, asabimni buzmasin. Navro’z konsertini ham oldindan mashq qildirib, lentaga yozib ol. Bu yerda ko’rib chiqaylik. Viloyatlar va tumanlarga ham odamlaringdan yubor. Xalqni to’plab butun dunyoda ahvol qiyinligini, odamlar urushlardan o’layotganini, biz Xudoga shukur, tinch o’tirganimizni eslatishsin.
-Bosh ustiga, otaxon! Xudoga emas, sizga shukur, agar siz bo’lmasangiz, biz ham bugun urush zonasiga aylanib ketgan bo’lar edik. Xudo ham to’xtatib qololmas edi,- dedi Bosh vazir chiqib ketar ekan.
-Ana u Moliya vaziri naqd pul yetishmayapti deb ko’p kallamni garang qilmasin. Kerak bo’lsa pensionerlarning bir qism maoshini chek qilib magazinlarga yuboringlar, oziq-ovqat olishsin. Shunga o’xshagan yo’llarini topinglar. Milisaga ham aytib qo’y, bir ikkita uyga kirib naqd pul yashintiirb qo’yganlarni topib, televizorda ko’rsatsin. Navro’zda odamlarga yordam qilish o’rniga yastiqqa tiqib o’tiribdi desalaring xalqqa yoqib ketadi.
-Rahmat, otaxon, boshimizda sizdek g’amxo’r odamning nur sochib turishi butun mamlakatning, butun mintaqaning omadi,- dedi Bosh vazir orqasi bilan yurib chiqib ketar ekan.
-Karimov uni yana to'xtatdi va:
-Bilasanmi, erta indin yog'ingarchilk bo'lishi mumkin, mening yomg'ir ostida sanqib yurgib kelmayapti. Rasmiy tantanani bugun o'tkazamiz. Bor tezda odamlarni yig', o'zingni ko'rsat, bola!,-dedi.
Bosh Bazir rangi oqargancha yugurib ketdi.
2004 yil, 20 Mart
HALIMXO’RLIK
Karimov bugun soat o’nga qadar uxladi. Uyg’onib joyida u yoqdan bu yoqqa, bu yoqdan uyoqqa ag’darilib yotdi. Massajchi qiz hammayog’ini uqalab quygandan keyin Xavfsizlik xizmatining kunlik hisobotiga ko’z yugurtirdi va yordamchini chaqiradigan tugmani bosdi. Yordamchining o’rniga xotini yugurib kirdi:
-Qan u?,-so’radi Karimov.
-Qizimiz telefon qilib, halim pishirmoqchimiz, tezlikda bir-ikki oshpaz yuborsin, degan edi, narigi xonada kimgadir telefon qilayapti.
-Ayt bu yoqqa kelsin!
Ko’p o’tmay yordamchi yugurib kirdi:
-Arxangelskdagi uyda o’lganlar soni yana ko’paydimi?- soradi undan Karimov.
-Yo’q, 51 dan oshmadi…
-Ta’ziyanomaga javob keldimi?
-Hali kelgan emas…
-Navro’z bilan ham tabriklab xat yubormadimi?-ajablandi Karimov.
-Bugun kelib qolsa kerak, majlisni kecha o’tkazganingzini eshitishgan bo’lishsa kerak. Muxbirlarning hammasini quvg’inga olib, tezlikda yoritinglar deganman.
-Yan nima gaplar?- o’rnidan erinibgina turar ekan so’radi Karimov.
- Pokistonda Al Qoida qoldiqlariga qarshi urush davon etayotgan ekan.
- Menga uning nima qizig’i bor?
-Xabarlarga ko’ra qurshovdagilar chechenlar va biznikilar ekan? Bazilari o’lib, bazilari yaralanibdi?
-Anau boshlig’i ham bor ekanmi oralarida?
-Biz ham shuni surishtiraymiz. Haligacha bir gap yo’q.
-Agar u ham o’lgan bo’lsa, darhol televiozrga ayt, progarmma qilsin, bu Xudoning bizga Navro’z tuhfasi deb aytsin. Lekin u tug’ilgan joyga ko’z-quloq bo’linglar. Tag’in bir gap chiqmasin. Ha, ana u aksionerlar nima uchun kelgan ekan?
- Bu masalani hali endi aytmqochi edim sizga, farishta bo’lib keting-e, darrov qaydan eshita qoldingiz, xo’jayin?.
-Sanlarning mendan gap yashirishlaringni bilamanda. Shuning uchun farishtalarga ham aytib qo’yganman. Nega kelishga ekan, nega 50 kishi mening idoramga yaqin joygacha keladiyu hech kim ularni to’xtatmaydi?
-To’xtatishgan, ba’zilarini yo’llarda ushlashgan, lekin bular oila a’zolari, bola chaqalari bilan Navro’zga qarindoshlarimiznikiga borayapmiz deb o’tib kelishibdi. Ularning aksiyadirlik shirkatlari yopilgan ekan, darrov hukumat idorasiga olib kirib va’dani quyuq qilib jo’natdik.
-Orqasidan mirshaga ayt, borib tekshirsin ularni, qanday qilib markazga kelgani, muxolifatga aloqasi bo’lib-bo’lmaganiga alohida etibor bersin. Ulardan bittasining bolasi chet eldagi ovozlarga “Yeydigan nonimiz to’q” debdi. Uyiga kirib tekshirsin, agar noni bor bo’lsa jamiyatimizga qarshi tuhmat qilganlikda ayblab, besh o’n kun turmaga tiqib qo’ysin.
Yordanchi xo’p deb chiqib ketayotgan edi u to’xtatdi:
-Men yuz yuvib, chiqqunimcha halimni suzib qo’y, butun xalqim halim yegan paytda men ham ular bilan birga bo’lishim, ular yegan narsani yeyishim kerak!
Bu gap o’ziga yoqib ketdi shekilli qo’shimcha qildi:
-Ayt ana u muxbir bolani yuborishsin, mening ham halim yeganimni xalqqa ko’rsatsin, balki besh-oltita cholni ham topib kelarsan, yoki narigi xonani choyxona qilib tuzatsang ana o’sha yerda halim yeymiz. Odamlar ham tomosha qilib, xursand bo’ladilar! Kegin toqqa ketamiz. Haramga yangilaridan kelgandur. Aytib qo’y, chet elga chiqmagani, kasal-pasal bo’lmagani bo’lsin. Injiqlarining ham keragi yo’q. Yangangi esa qizinikiga jonatib yubor. Biz ertaga ham Haramda qolamiz. Halimxor’likdan keyin dam olmasak bo’lmaydi.Halimxo’rlikni haramxo’rlikka ulab yuboramiz!
2004 yil, 21 Mart
BUZULGAN NAVRO’Z
Karimov bugun poytaxtdan ancha olislikdagi tepalikda insho etilgan Haramda uyg’ondi. Bu yerga u vertoletda kelgan edi. Tashqariga qarasa havo xira. Mayda-mayda yomg’ir yog’moqda. Soqchilar vertolyotning yonida va Haramga kiraverishda shay bo’lib turganlarini ko’rib ko’ngli tinchidi. Sekin narigi xonaning eshigini ochdi. Qizlar qator bo’lib uxlab yotibdilar. Yordamchisi esa stulda o’tirgancha pinakka ketgan. Karimov qizlarning ustidan hatlab o’tib, yordamchining qo’lidagi qog’ozlarni olaman, degan edi u yg’onib ketdi;
-Nima bular?- so’radi Karimov.
-Pokistonliklar urush qilayotganlar orasida haqiqatdan ham biznikilar borligini tasdiqlashdi. Lekin kattasi qochgan bo’lishi mumkin, deysihmqoda.
-Lattalar, og’izlaridagi baliqni ham qochirishadi,- g’azablandi Karimov.-Bo’pti bizdan uzoqdaku nima bo’lsa-bo’lavermaydimi?. Boshim og’riyapti, och bitta shishani , biroz otaylik.
Karimov bir rumka viskini ichdida yotog’ xonasiga o’tib, qizlardan birini chaqirtirdi.
-Juda yaxshi ekansan, kechasi azob bermading…Qayerga o’qishga kirmoqchisan?- soradi undan.
-Yordam bersangiz Turkiyaga borib o’qisam…- dedi qiz iymanibgina.
-Qaysi yili bittasi Turkiyaga borgandi. Men bilan birga bo’lganini jurnalistlarga gapirib berib o’zini sharmanda qildi. Mana endi vataniga qaytaolamay itning keyingi oyo’gi bo’lib yuribdi. Ota-onasini esa qamoqda chirittim. Lekin sen menga yoqding. Injiq emas ekansan. Shu yerda istaganingcha tur, keyin Moskvaga yuboraman, o’sha yerda o’qiysan. Boshqa joyga ketaman desang o’sha yerda bitta opang bor, istasa Arab Amirligiga jo’natadi sani.
-Yoqding, deysizu kecha konsertda ana u ashulachi opamni quchoqlab, op’dingiz-ku?- noz qildi qiz.
-Sani hali siyosatga aqling yetmaydi…Undan keyin og’iz maniki, istasam o’paman, istasam tishlayman…
-Men sizni juda ham yaxshi ko’raman. Kerak bo’lsa men ham ashula aytib beraman sizga bag’ishlab. Hayotimda sizdan boshqa odam bilan birga bo’lgan emasman, menga uylanib qo’ya qoling,- yolvordi qiz.
-O’hho’, ishtahang nahang-ku? Mening xotinim borligini bilmaysanmi?
-Musulmonchilikda to’rta uylanish mumkin ekan-ku,- dedi qiz jovdirab.
-Meni musulmon deb senga kim aytdi, mening kitobimda to’rta uylanish yo’q, mening kitobimda Haramda to’rt yuzta senga o’xshaganini saqlash bor. Kayfiyatim yaxshi bo’lgani uhcun seni kechirdim, bo’lmasa ana u qo’riqchi bo’lalarga berib yuborar edim, ular yomon, bir nechtasi birdaniga senga yopishadi, bildingmi? Bor yo’qol.
-Voy, Karimov bo’lsangiz o’zingiza, odamlar aytganicha bor ekansiz, nega menga yo’qol deysiz?-birdan baqira boshladi qiz.
Shu payt ikki yigit yugurib kirib qizni ko’tarib olib chiqib ketishdi.
-Uni psixbolnitsaga tiqib qo’yinglar, Navro’zni ham buzdi, bu ablah, qani vertolyoni ishga sol, qaytamiz,- dedi u yana bir rumka viskini ichar ekan.
2004 yil, 22 Mart
BABUSHKANING JAZOSI
Karimov bugun ertalab soqolini oldirib, kiyimlarini kiyar ekan, shoshilinch maktublarga nazar tashaldi. Hammasi Navro’z tabriklari edi. Bittasi esa okeanning naryog’idagi katta davlatdagi elchidan ekan:
“Bugun Navro’z munosabati bilan nomingizdan yuqori lavozimli kishilarga ziyofat bermoqchimiz. Taklifnomalarga kelgan javoblarda ular vaqtlari juda ziq bo’lishiga qaramasdan faqat Sizning hurmatingiz uchun tashrif buyurishlarini ma’lum qilganlar. Ular Sizni dunyodagi eng noyob lider ekanligingizni alohida qayd etmoqadalar. Ertaga ziyofat yakunlarini ham yozib yuboraman. Shu o’rinda sizdan bir narsani so’ramoqchi edim, xorijdagi “ovoz”lardan biri Navro’z munosabati bilan suhbat berishimni so’ragan. Shunga nima deb javob qilsam bo’ladi? Ehtirom bilan qulingiz…”
-Ziyofatga qancha xarajat qilishihini alohida tekshirib ko’ringlar,- dedi Karimov,- ilgarigi elchilardan biri shuncha pulni olib qochganini, endi esa partiya tuzib yana rahbar bo’lish uchun o’sha pullarni o’zimga qarshi sarflayotganini unutmanglar…Nima, bu ham radioga chiqib o’zini ko’z-ko’z qilmochimi yoki buning ham partiya tuzish istagi paydo bo’ldimi? Buning o’rniga yo’lini qilib mening safarimni tezlashtirsin. Borganimda birgalashib interviyu beramiz, agar kerak bo’lsa.
Keyin u Kaspiy ortidan keladigan mehmonni kutib olishga tayyorgarlik bilan qiziqdi:
-Yaxshilab kutishimiz kerak, ancha usta bolaga o’xshaydi, kam deganda 20 yil taxtda o’tiradi, otasining nomiga bir-ikkita ko’chani qoyib yuborsak u ham kelajakda shunday yo’l tutadi,-dedi.
Shu payt nevarsi yugurib keldi va:
-Dedushka, dedushka, men babushkam bilan gaplashdim, ertaga kelar ekanlar, babushkamdan “Nega sartarosh amaki bobomning soqollarini olgandan keyin yuzlariga atir sepadi?” deb so’rasam, “Chunki bobong juda ham sassiq, ustaning ko’ngli aynib ketgan bo’lsa kerak” dedilar. Shu gap to’g’rimi?-dedi.
-To’g’ri, shuning uchun ham babushkangni mehmonga jo’natib, kecha Haramga borib keldim, bor unga ayt, ertaga ham kelib yurmasin, men bilan yotsa ko’ngli aynib qoladi, men boshqalar bilan yotib yuraverman, - dedi Karimov.
Keyin televizorga nazar tashladi. Eron shohining xotini Farah Phahlaviy eri haqida “Ol’mas muhabbat” degan kitob yozgan ekan, shu bo’yicha suhbat o’tkazilayotgandi. Karimov xayolga botdi:” Meniki ham bir kuni Farah Pahlaviyga o’xshab men haqimda kitob yozar, lekin Farah qarigan bo’lsa ham chiroyini yo’qotmabdi, meniki bo’lsa halitdan murib qoldi. Qo’yib yuboray desam, gap-so’zga qolaman. Bu ham mayli, lekin bu ona yurtiga ketib qolib, butun sirlarimni ochib yuboradi.Indamasam, tili uzun bo’lib ketayapti. Yaxshisi u emas, kelajakda men u haqda kitob yozishim kerak. Eroh shohi nimadan o’lganini o’rganishim kerak ekan”.
Uning xayolini kuchukchaning irillagani buzdi. Dunyo rahbarlari kuchukchalar bilan yurganini ko’rib u ham bittasini uyiga keltirgandi. Man endi g’ing’ishib asabini buzmoqda.
-Bore, sen ham babushkanga!- deb u kuchukchni tepib yubordi.
2004 yil, 23 Mart
“KARIMOV ISHI”
Karimov bugun zerikib o’tirar ekan, birdan ko’ngliga “So’nggi qatag’on” deb nomlangan besh qismli hujjatli filmni tomosha qilish keldi. Bu filmda “Paxta ishi” deb qamalgan yuzlab odamlar gapirtirilgan va Karimov xaloskor qilib ko’rsatilgan edi. Hatto bir kishi ‘ “Karimov kabi jasoratli odam bo’lmaganda mustaqil bo’la olmas edik” degan. Karimov filmni tomosha qildiyu uning muallifi bo’lgan maslahatchisini chaqirtirdi. U kelgunga qadar xayolga toldi.
“Bu axmoqlar hech narsani bilmaydilar. Aslida o’sha qamalgan odamlarning ko’pi pora olib, pora berganlar. Mening o’zimga qanchasi pora bergan. Men o’zim qanchasiga pora berganman. Buning ustiga men planlashtirish idorasining rahbari bo’lib arang 22 senther paxta beradigan yerga 35 sentnerdan plan qo’yib yuborganimni qayoqdan ham bilishsin? Aslida ana u deputatlar g’ovg’a qilmaganlarida bular qamoqda chirib ketardi. Bu maslahatchim ayyorga o’xshaydi. Bila turib mening nozik joyimga urib, tilimni qisiq qilmoqchi bo’ldimi? Ana u shoirchi? Mahbuslarni ozod qilish haqida xat yozganlarini o’zim ko’rgan edim, debdi. Voy ablahey, qip-qizil yolg’onchi ekan-ku? Men unga qahramon unvoni berib yuribman-a? O’shanda tergovchi bo’lganlar bugun Oliy sudning raisi, prokuror, vazir va hokazo. Hammasi qip-qizil yolg’onchi ekan. Gapirgan gaplarini qarang. Ertaga ishdan ketsam, “Karimov boshimizda topponcha ushlab turgan edi, shuning uchun gapirganmiz” deydi hali bular. Aslida tarix insonning qo’lida ekan. Istasang o’ldirish, istasang tiriltirish, istasang xoxlaganing kabi yozdirish mumkin. Ammo qo’rqaman-ki, mana shu maslahatchilar hali “Karimov ishi” degan hujjatli film ham qilishadi. Chunki minglab odamlar qamoqlarda o’lib ketdi. Gdlyan-Ivanovlar bir kishini ham qaynoq suvga solib qiynab o’ldirgan emas, ammo biznikilar bolasini qaynoq suvda qaynatib, onasini qamoqqa tiqib qo’yishni odatga aylantirishgan. Lekin bularning ustini yopib bo’lmayapti. Shuning uchun hozirdan bir yo’lini qilishim kerak. Bo’lmasa meni ham go’rdan chiqarib tashlashadi”.
Karimov ichimda shayton paydo bo’ldimi, deb seskanib ketdi. Lekin qarshisida maslahatchisi turgandi.
-Ha, “Karimov ishi” deb yozayapsanmi, yangi senariyni, yoki “Birinchi qatag’on” deb yozayapsanmi?- deb so’radi u maslahatchidan.
Maslahatchi anqayib qoldi.Keyin:
-Men yozayotgan narsa sizning qahramonliklaringiz haqida,-dedi..
-Nega menga aytmasdan yozayapsan?
-Men sarlavha topolmay yurgan edim, lekin hozir siz aytganingizdan keyin yozganlarimga “Karimov ishi” deb nom qo’ymoqchiman. Bu juda ham mos tushadi,dedi maslahatchi quvonib.
- Soxta demokrat deputatlar, muxolifatchilar, dinchilarlarni ham qo’shishni unutma!- dedi Karimov ayyorona ohangda.
-Asosan shular haqida yozayapman,- javob qildi maslahatchi.
-O’zingni ham bir chetiga qo’shib qo’y!
-….- maslahatchining nafasi ichiga tushib ketdi. Karimov esa so’zida davom etti.
-Chunki o’zing ham o’shalarning yoniga ketasan. Sen bir marta yo’lg’on gapirgan odam, mendan keyin yana gapirasan.. Sen ham endi “Karimov ishi”ning bir bo’lagisan!
-Yo.. Yo..,- maslahatchi g’ulduray boshladi.
-Bo’yninga olsang, qutulsan, bo’lmasa…
-Bo’ynimga oldim, bo’ynimga oldim,- deb masalahtchi tiz cho’kdi.
Karimov Ichki ishlar vazirini chqirdi va:
-Yana bir xoinni topdim. Hammasini bo’yniga oldi. “Karimov ishi” deb yozmoqchi bo’lganini ham. Mana eshitib ko’r ishonmasang, deya mitti magnitafonni ham unga uzatdi.
2004 yil, 24 Mart
MUZOKARA
Karimov mehmoni Ilhom Aliyev bilan gaplashar ekan,
-Otangizning buncha uzoq rahbar bo'lib yashaganlarining sirini bildingizmi?- deb so'radi.
-Men doim ish bilan band edim. Otamning yonida esa xotinim yurar edi. Hatto chet el safarlariga ham u birga borardi. U ayni paytda otamning doktori ham edi,- dedi Ilhom.
Karimov Ilhomning yonidagi hurliqo, dilbar ayolga nazar tashlar ekan:
-Sirni angladim, shunday ayol mening yonimda ham bo'lganda bemalol 80 yoshga qadar taxtda o'tirar edim,- dedi.
Bu hazil Ilhomga uncha yoqmasad u yumshoqroq javob qildi.
-Sizning xotiningiz ham menikidan qolishmaydi.
U shunday deb Karimovning yonidagi ayolga qarab jilmaydi.
Karimov xaxolab kuldi-da:
-Ilhomjon, bo'lmsa almasha qolaylik,- dedi.
-Almashar edik-ku, lekin mening o'zim ham taxtda uzoq qolmoqchiman'da,- dedi Ilhom kinoya bilan.
TAJRIBA
-Men sizni otamdek ko'raman,-dedi Ilhom muzokaralar bitib, Karimov bilan ziyofatda o'tir ekan.-Hurmatim balandligi uchun ham birinchi bo'lib siznikiga keldim. Maslahatlaringizni mendan ayamasangiz.
-Demak, men o'lgandan keyin ham bir necha oy hech narsa bilmagandek yuraverar ekansizda,- dedi Karimov Ilhom otasining o'ligini xorijga yashirib saqlaganini eslatib.
-Agar o'limingiz saylovga to'g'ri kelib qolsa, bu tabiiy hol. Azaldan Sharqda to'y kuni birov o'lib qolsa to'y o'tgunga qadar xabarini chiqarishmaydi.Shuning uchun harakat qiling to'ydan keyin o'lishga.
-Ie, sizga maslahatchi kerak emas ekan, siz o'zingiz maslahatchi ekansizku,- dedi Karimov.
-Bu maslahat emas, bu tajriba,- dedi Ilhom,- xalqlarimizning ming yillik tajribasi.
MUSOBAQA
Karimov bilan Ilhom ichib olganlaridan keyin bir-birlariga maqtana boshlashdi
-Men istagan ishimni qilaman, lekin xalq g'ing demaydi,- dedi Karimov.
-Men muxolifatni turmaga tiqib tashlaganman, lekin dunyo miq etolmydi, chunki og'zini neft bila moylaganman,- dedi Ilhom g'o'ddayib.
-Men esa butun mamlakatni turmaga aylantirganman, qani birov gapirib ko'rsinchi?- ko'kragiga urib maqtandi Karimov.
-Mening boshqa boyliklarim ham bor, kerak bo'lsa har qanday odamni sotib olaman.- dedi Ilhom.
-Mening xorijliklarga asqotadigan aerodromlarim bor...
-Menga ham otamdan qolgan...Yana men butun dunyodagi fohisha bozorlarini ham sotib oldim,- tovushini balandlatti Ilhom.
-Men esa o'sha bozorlarni tovar bilan ta'minlayapman, bildingmi?,- dediyu Karimov birdan qovun tushirib qo'yganini anglab gapni boshqa tomonga burib yubordi.
2004 yil, 25 Mart
YAXSHIROQ
Karimov bugun ertalab xayol surib o’tirgandi, maslahatchisi kirib keldi.
-Chaqirtirgan ekansiz?- dedi u tovushini ichiga yutib.
-Qizim hol jonimga qo’ymayapti. Suncha odamni zindonga tiqqan odam bitta erimni ushlab berolmaysizmi, deyapti.
-Saddam ham qizlarining gaplariga kirib kuyovlarini o’ldirtirgan edi. Mana endi Saddam zindonda, qizlari esa yallo qilib yuribdilar,-dedi maslahatchi.
- Nima, men meni Saddam bilan tenglashtirayapsanmi?
-Yo’ge, Saddam sizning oldingizda ip ham esholmaydi, qizlaringiz ham uning uning qizlariga dars beradi,- dedi maslahatchi Karimovning tilni yaxshi bilmaganidan foydalanib, soz’ o’yini qilar ekan.
IKKI ESHAK
Karimov mehmoni bilan uchrashuvdan chiqib ketar ekan, bir xorijlik muxbir unga savol berdi:
-Ucrashuvdan qanday taassurot oldingiz?
Karimov muxbirga termuldi-da:
-Uchrashuvdan keyin bitta eshakning hangraganini eshitganimni aytmasam, bugun hech qanday taassurot olmadim,-dedi.
-Siz-chi den so’radi muxbir mehmondan.
-Men esa bir eshakning hangrashidan bezor bo’lib kelayotgan edim, yo’limda ikkinchisi uchradi,- deb javob qildi.
O’Z-O’ZINI TANQID
Karimov xorijga ketib qolgan muxolifatchi haqida berilgan savolga javob qilar ekan:
-Uning uchun vatan degan tushuncha yo’q! U o’z ota-onasini ham sotgan kimsa! U odamlarning hayotini bir tiyinga olmaydi! Faqat o’zini o’ylaydigan badbaxt, qo’rqoqdir u! O’zini tirik deb oylagani bilan aslida murdadir u! Xalq unga o’z bahosini berib bo’lgan. U bevatandir! U xoindir!
Savoldan keyin kirib kelib Karimovning gapini eshitgan bir chet ellik:
- Kim bu odamni o’z-o’z ini tanqid qilmaydi, desa bekor aytibdi,- dedi.
2004 yil, 26 Mart
HALI…
Bugun Karimovning huzuriga kirgan maslahatchisi dedi:
-“Transparency “ degan bir tashkilot dunyo liderlaridan qaysilari o’z boshqaruvlari davrida qanchadan pul o’marganlarining ro’yxatini el’on qilibdi. Birinchi o’ringa Suxartoni qo’yibdi. U 31 yillik boshqaruvi davrida qariyb 30 milliard dollarni o’margan ekan…
Karimov maslahatchisining gapini kesdi.
–Buncha maydalaysan gapni, biz ro’yxatda yo’qmi, shuni aytsangchi?
-Yo’q, siz hali ishdan ketgan emas-ku. U yerda faqat ketganlar haqida yozilgan,-dedi maslahatchi.
-Xudoga shukur, lekin bizniki unchlaik ko’p emas, ikkinchi o’rinni egallasak kerak,- dedi Karimov bamaylixotir.
-31 yilga yetsa siz ham birinchi o’ringa chiqib olasiz,- deya pichirladi maslahatchi Karimovga eshittirmasdan.
PARASHUTCHILR
Bugun Karimov kundalik hisobotga qarar ekan vazirni chaqirtirib:
-Chegarada naryog’lik bir kishini otib qo’yibsanlarmi? Tekshirib ko’rdinglarmi, yana menga qarindosh bo’lib chiqmasin? Keyin aka-ukalarim boshimni qotirib yuboradilar,- dedi.
-Yo’q, oldin so’rab, keyin otdik,- dedi vazir.
-Offarin! Ha, Nega bu 25 nafar parashutchi qo’lga tushib qoldi?
-Bilasiz chegaralarni minalashtirganmiz. Bizdan qochib ketib, naryoqda yurgan bir-ikkitasini ushlash kerak bo’lib qolgandi, bolalarni parashutda tashlasam, qo’lga tushibdilar.
-Sharmandamiz chibdi-ku?
-E, yo’q, xo’jayain, mashq qilayotgan edik, shamol bolalarni o’sha tomonga uchirib olib boribdi, degan edik, ana ular laqqa ishonishdi.
-Shamol bor edimi, o’zi?
-Aksiga olib shamol yo’q edi, desangiz, lekin televizordan shu mintaqa osmonidan kuchli shamol o’tdi, deb xabar berib yubordik. Darrov bolalarni qo’yib yuborishdi.
-Ushlaydiganlarimiz nima bo’ldi endi?-so’radi Karimov.
-Bu bolalarni “qutqarish” maqsadida o’tganlar hali osha yerda. Ushlaydiganlarimizni ham “parashutchilar” qilib rasmiylashtirib olib qaytamiz,- dedi vazir erkalanib.
ILHOM
-Okeanning naryog’ida Navro’zni zo’r nishonlashibdi,- dedi Karimov kundalik hisobotni o’qishda davom etar ekan, xorijiy masalalar bilan shug’ullanadigan maslahatchini chaqirib.- Elchi bir raqqosa bilan o’yinga ham tushibdi. Tuzoqqa ilinayapti. Yoki mendan qutuldim, deb bayram qilayaptimi? Nima bo’lganda ham og’ayningni elchi etib tayinlab yomon ish qilmadik. U mendan xorijiy radioga chiqshni so’ragan edi. Ayt gapirsin, lekin ehtiyot bo’lsin, eski quda haqida so’rab qolishmasin tag’in?
-U usta, qudangiz haqida savol berolmaydigan muxbir bilan gaplashadi,- dedi maslahatchi.
-Shunaqasi topilib qolsa, menga ham ro’para qil, mening ham aytadiganlarim bor,- dedi Karimov.
Maslahatchining esa ko’ngliga:“Aslida hammayoq o’shanaqa muxbirlarga to’lib ketgan, birortasi ham quda haqida savol berolmaydi. So’raganda-ku biz ham dala hovliga chiqib olib, mazza qilib eshitgan bo’lar edik?” degan gap keldi va rangi oqarib ketdi.
-Sobiq qudamni eslasam mening rangim oqaradi, seniki nega oqardi?-so’radi Karimov.
-O’zimiz o’zingizdan, rangimiz rangingizdan ilhom oladi-da, oqsoqol,-deb javob qildi maslahatchi.
2004 yil, 27 Mart
NARSA
Bugun Karimov hovuzga kirib miriqib cho’mildi. Keyin achchiq sho’rvadan ichar ekan, yordamchisiga savol berdi:
-Dunyoda sen uchun ota-onadan aziz qanday narsa bor?
-Men uchun eng aziz narsa bu siz,- dedi maslahatchi.
-Dunyoda mendan ham aziz qanday narsa bor?
-Sizdan aziz narsa yo’q,- dedi maslahatchi.
Keyin Karimov yana suvga sho’ng’iganda suhbatni eshitib qolgan soqchi yordamchiga:
-Ona-onangiz siz uchun aziz emas ekanda-a?- dedi.
-Ota-ona bilan bilan narsani almashtirma va qulog’ingni narsadan uzoq tut,-dedi masalahatchi.
KINDIK
-Sevgidan teppada nimani qoygan bo’larding,-dedi Karimov yordamchisiga.
-Men bir narsa qo’yolmagan bo’lardim,- dedi maslahatchi.
-Nega?
-Chunki yaratganning o’zi kindikni qo’yib qo’ygan-da!
O'LGANDAN KEYIN
-Sen doim men bilan birgasan. Bunday hayot joningga tegmaydimi? Qachon o’z hayotingni yashaysan?-deb so’radi Karimov yordamchisidan.
-Siz mening hayotimsiz ,- deb javob qildi yordamchi.
-Bir kun men o’lib qolsam, nima qilasan?- so’radi Karimov.
-Hayotimni yana sizga bag’ishlayman.
-Qanday qilib?
-Vaqtimni doim go’ringiz yonida o’tkazaman.
-Bu nima deganing? Nega endi vaqtingni mening go’rimni yonida o’tkazasan?
-Chunki men o’sha paytda axlat tashiydigan mashina haydayman-da,- dedi yordamchi.
2004 yil, 28 Mart
TARIX TAKRORLANMAYDI
Bugun Karimov dam olar ekan, gapdan gap chiqib qolib yordamchisi:
-Dehqonlar partiyasining tuzuvchisi bir maqola e'lon qilib, bizni ro’yxatga olmaganlari qonunga xilof, Karimov dehqonlarga imkon berishni istmayadi, hokimiyat dehqonlarga!- deb yozibdi dedi.
-Uning bobosi ham dehqon edi. Bir marta hokimiyat dehqonlarga berilgandi. Lekin hammayoqni rasvo qilib, o’lkani sotib yuborishdi, tarix takrorlanmaydi,- dedi Karimov.
“Xudoga shukur, tarix takrorlanmasa, demak, Karimovdan keyin uning sulolasidan ham boshqa Karimov chiqmas va tarix takrorlanmas ekan” deya o’yladi yordamchi.
XALQ DIPLOMATIYASI
-Ertaga Shimoldan keladigan mehmon allaqachon ishdan ketgan, unga nega orden bersihmoqchi, deb muxolifat bizni tanqid qilmoqda,- dedi maslahatchisi Karimovga.
-Xudo ko’rsatmasin ertaga bir kor-hol bo’lsa, bolalar bu yerdan ketib, odamdek yashaydigan faqat o’sha mamlakat qoldi. Bu odam bugun ishdan ketgani bilan juda katta boy. O’zining fondi bor. O’zi gazeta chiqaradi, televideniyesi, banklari bor. Biz hukumatlarga emas, oddiy xalqqa ishonishimiz kerak. Xalq diplomatiyasini ham o’rganishimiz kerak. Ayt uni yuqori darajada kutib olsinlar,-dedi Karimov.
BIRINCHI QO’L
-Xalqaro jamg’arma iqtisodimizni yaxshi, deb baholadi,- mamnun bo’lib Karimovning huzuriga kirdi vazir.
-Ma’lumotlarni o’zing berdingmi?-so’radi Karimov.
-Yo’q, statistika idorasidan o’zlari kovlashtirib olishdi,-deb javob qildi vazir.
-Voy ablah, unaqada rasvomiz chiqadi-ku?
-Unchalik emas, oqsoqol, siz aytganingizdek qilib hamma hujjatlarni qaytadan yozdirib ularga moslab qo’ydik. Mendan ma’lumot olsa ikkinchi qo’ldan oldik, deb ishonmas edilar. Endi esa ma'lumotni birinchi qo’ldan oldilar.
-U birinchi emas, uchinchi qo’l, axmoq, mana meniki birinchi qo’l, buni unutma, mana shu qo’l kiygizgan zarbof to’nlar va mana shu qo’l bergan hadyalar va manashu qo’l senga yozib bergan raqamlar natijasi bu!-dedi Karimov o’zining “yol”i ish berganiga sh’ama qilib.
2004 yil, 29 Mart
SODIQLIK
-Internetda nima gaplar bor?-deb so’radi bugun Karimov maslahatchisidan.
-Ba’zi og’ziga kuchi yetmaganlar, mashinlarimiz tashqarida arzon, ichkarida qimmat, deb yozishmoqda,-dedi maslahatchi.
-Ular madaniyatimizni ham bilmaydilar. Ota-bobolarimiz “Mehmon otangdan ulug’”, “O’zing chanqab o’tirgan bo’lsang ham suvingni ko’chadan kelgan tashnaga ber” deb bekorga aytmaganlar. Bu “Begonani hurmat qil” degani. Begonalar bizning mashinlarimizni olishmqochi bo’lishsa va biz arzonga bersak, bundan xafa bo’lish emas, quvonish kerak, bu bizning madaniyatimizga soqiligimizni ko’rsatadi.-dedi Karimov.
ILONNING YARALISI
-Dunyoda yana nima gap?-deb so’radi Karimov maslahatchisidan.
-Xushxabar, bizniki Pokistonda qattiq yaralanibdi,- dedi maslahatchi.
-Tezda hukumatiga murojaat qilinglar va uni bizga topshirishsin. Olib kelib, o’zim uni davolayman, keyin sud qilib, undan keyin peshanasidan otaman,-dedi Karimov.
-Murojjat qildik, lekin ablah qochib qolibdi,- dedi maslahatchi cho’chigan qiyofada.
-Unday bo’lsa, chegaralarni mustahkamla, askarlar shay bo’lishsin, uning qishlog’ini o’rovga ollaring, yaqinlarini nazoratda tutinglar, umuman hamma joyda “g’ing” deganni turmaga tiqinglar!-deb biyruq berdi Karimov.
-Yog’e, uning bizga hujum qiladigan kuchi yo’q edi va bugun ayniqsa qolmagan, u teshikma-teshik yashirinib yurgan bo’lsa kerak,- dedi maslahatchi.
-Sen bilmayasan, ilonning yaralisi yomon bo’ladi,- dedi Karimov.
O’Z-O’ZIGA BAHO
Maslahatchi kirganda Karimovning qo’lida “Xalq hikmatlari” kitobi bor edi.
-Men shu yerga kelganimdan beri faqat qo’lingizda shu kitobni ko’raman,- dedi u Karimovga.
- Nima gaplarimda maqollarni ishlatayotganimni sezmayapsani?- so’radi Karimov.
-Sezganda qandoq, har bir gapingiz shuning uchun ham xazinaga, hikmatga, shiorga aylanmoqda, odamlar nutqlaringizni miriqib o’qimoqdalar,- deb javob qildi maslahatchi.
-Bundan 12 yil oldin bittasining “Topponchaga javob” degan maqolasini bir kun o’tirib o’qib chiqqandim. Chunki, butun mamlakat o’sha kuni bosh ish qilmay shu maqolani qidirib o’qigandi. Buning sirini keyin bildim, u bitta yozuvida 64ta xalq maqolini ishlatgan ekan, anglab yetdim-ki, u aslida zo’r emas, g’or yozuvchi ekan. Chunki xalqning hikmatlarini ko’chirib olib, mashhur bo’lib yurgan ekan. Bu o’sha sirni ochgan, aqlimga nurni sochgan kitob,- deya uni varaqlay boshladi Karimov.
2004 yil, 30 Mart
TAKLIF
Karimov bugun ertalab ishga kelishi bilan yordamchisiuning huzuriga bir dasta qog'oz olib kirdi.
-Men senga bundan keyin menga qog'oz olib kelishni bas qil degan edimku!- dedi Karimov.
-Bular odamlardan kelgan hamdardlik maktublari...
-Birov o'lib qoldimi yana?
-Kechagi portlovlar uchun bildirilgan hamdardlliklar,- dedi yordamchi.
-Hamdardlik emas, tabriknoma bo'lsa olib kelasan, bor!.
-Bularni tashlab yuboraymi bo'lmasa?-so'radi yordamchi.
-Ovora bo'lib yurma, gazetalarga ber, ular chop etishsin,odamlar o'zlari tashladilar, kerak bo'lsa,- dedi Karimov.
XAYOL
Karimov vazirni chaqirib so'radi:
-Kechagi portlashlar rostdan ham bo'ldimi?
-Bu safar rost, lekin foydasi katta, oqsoqol.
-Masalan?-so'radi Karimov.
-Masalan endi saylovga muxolifat ham kirsin, diniy mahbuslarni ozod qilinglar, qiynoqlarga chek qo'yinglar, degan talablarni qilishmaydi.
-Lekin men buning uchun senga ilgarigisi kabi bir narsa tayyorla degan edim,-dedi Karimov.
-Tayyorgalik qilayotgandik, lekin bu chiqib qoldi,- deb javob berdi vazir.
-Agar bu safar portlovlarda qo'ling bo'lmsa, arizangni yoz,- deb buyurdi Karimov.
-Nega oqsoqol?-ajablandi vazir.
-Chunki sendan qo'rqadigan joyim yo'q endi. Senda
sir yo'q, bo'shsan endi, g'ing desang hammasini bo'yninga qo'yaman...
Vazir bir egildiyi qandaydir tugmani bosib, yugurib kelib Karimovni quchoqlab oldi. Kuchli portlash...
Karimov seskanib ketdi va "Xudoga shukur xayol ekan" dedi.
JASORAT
-O'lgan mirshablarning hammasini "Jasorati uchun" degan ordenga taqdim et, darrrov qo'l qo'yib beraman,- dedi Karimov vazirga.
-Ular jasorat ko'rsata olmaganlari uchun o'lib ketdilar,- dedi vazir.
-Unday dema. Ular men va sen uchun o'lib ketdilar. Bu jasorat bo'lmay nima?
-Lekin...
-Lekinlayversang, o'zingni ham shunday ordenga tavsiya qilib yuboraman!-dedi Karimov.
OT IZIDAN
-Portlovlarni kimning bo'yniga qo'yamiz,- deb so'radi Karimov vazirdan.
-Chet eldagi muxolifat bozorda o'ldirilgan bir cholning xuni uchun kurashga chaqirib, kecha bayonot tarqatgandi.Menimcha shunga bog'lasak yaxshi bo'ladi,- dedi vazir.
-Bo'pti shunday qil.
-Lekin ular bugun yana bir bayonot tarqatib portlovlarni qoralab chiqishdi.
-Bizning metod qo'limizdan ketibdi'ku? Ular ham ot izidan borib, usta bo'lmoqdalar. Tuyoqlariga mix urib qo'yamiz hali. Bo'pti hozircha boshqalarning bo'yniga qo'y!, Keyinroq o'zim biror majlisda ularga bo'glab yuboraman,- dedi Karimov.
...DUSHANBA
Karimov ertaga chiqadigan gazetalarning xomaki sahifalariga ko'z yugurtirar ekan, ularni olib kirgan maslahatchisidan so'radi:
-Nega "Qonli dushanba" deb sarlavha qo'yding?
-Bu tarixiy ahamiyatga molik kun bo'lgani uchun,- javob qildi maslahatchi.
-Axmoq, tarixiy ahamiyatga ega bo'lsa sarlavhani "Qonli dushanba"emas, "Shonli dushanba" deb qo'yish kerak,- dedi Karimov.
OLTINCHIDAN...
-Voqelarni Navro'zga bog'laganim qanday bo'ldi?- deb so'radi Karimov Bosh vazirdan.
-Juda zo'r. Lekin ba'zi og'ziga kuchi yetmaganlar "Agar oldindan bilgan bo'lishsa, nega portlovlarni to'xtatish uchun tadbir olishmadi, Navro'z bayramini oldinga ko'chirib o'z jonlarini saqlab qolishdi-mi?", deb tanqid qilishmoqda,- dedi Bosh vazir.
-Birinchidan, o'z jonimizni emas, Navro'z tantanalariga kelgan qanchadan-qancha mehmonlarning, chet elliklarning ham jonini qutqazganimizni aytib qo'y o'shalarga.Ikkinchidan, to'rt beshta melisa o'lsa nima bo'libdi? Ular o'limni bo'yinlariga olib bu ishga kirganlar. Melisa bo'lish uchun tug'ilmaydilar, olish uchun melisa bo'ladilar.Uchinchidan, tadbir olsak vaqealar yuz bermay qolardi va mamlakatimiz manfaatlariga foyda bo'layotgan qanchadan-qancha iliq gaplarni eshitmagan bo'lardik, hozir butun dunyo bizni qo'llab turibdi, hali kechagina tanqid qilishayotgan edi. Beshinchidan, anashularni tushunmaganing menga yoqmayapti.Oltinchidan esa,menga bunaqa gaplarni tashima!
2004 yil, 31 Mart
QUTULGAN BO'LARDIK
Bugun Karimov otishmalar bitgani haqida gapirib bergan vazirdan so'radi:
-Buning qanday yomon va qanday yaxshi jihatlari bor?
-Buning faqat yaxshi tomonlari bor. Masalan, o'zini muxolifat deb yurganlarning "Bugun butun xalq Karimovga muxolif" degan gaplari qanchalik asossizligini isbotladik.Agar butun xalq dushman bo'lganda manashu paytda qo'zga'lib ketardi.
-Koshki qo'zg'alganda edi. Udan ham qutulgan bo'lar edik,- dedi Karimov.
QAMOQDAN CHIQQANLAR
-Hujum qilganlarning ko'pchiligi qamodan chiqqanlar ekan,- dedi vazir Karimovga.
-Tezda tekshirlaring va kim ularni qo'yib yuborganini aniqlab darhol uni ushlanganlar va vatan xoini deb e'lon qilinglar.Chunki o'sha odam hujumlarning orqasida turgan qora kuch va ularni maxsus yetishtirib, qurollantirib bu ishga tayyorlagan. Mana nihoyat ipning uchini topdik,- dedi Karimov mamnun ohangda.
-Lekin ular o'zingizning Amnistiyangiz bilan chiqqanlar ekan!-dedi vazir qo'rqa-pisa.
XALQ
Karimov bugungi gazetalardan birini qo'liga oldi-da:
-Nega "Xalq posbonlariga hujum" deb yozasanlar, bu hukumatga hujum!-dedi.
-Oqsoqol biz xalq deganda sizni va hukumatni tushunamiz, odamlar ham allaqachon buni anglab olganlar,- dedi maslahatchi.
TAKRORLASHMOQDA
-Kecha televideniyega bergan suhbatingizda "Bohsqa joylarda bo'layotgani tushunarli, orqasida nima gap borligini bilamiz, lekin bizda nega bunday bo'lmoqda, mana bu tushunarsiz?" degan gapingiz portlovlar bo'layotgan mamlakatlarda ba'zilarga yoqmabdi,- dedi matbuot kotibi Karimovga.
-Nima deyishmoqda?- so'radi Karimov
-Ular ham sizning gapingizni takrorlashmoqda,- dedi kotib.
ISH USLUBI
-Bugun xalqaro inson huquqlari tashkiloti bizni oddiy dindorlarni qamayotganlikda va qiynoqqa solayotganlikda ayblab hisobot e'lon qilibdi,- dedi inson huquqlari bo'yicha ambudsman Karimovning huzuriga kirib.
-Nega bugun e'lon qiladi?
-Aslida bugun emas, kecha e'lon qilgandi,- dedi ambudsman.
-Nega kecha e'lon qiladi.
-Bugun matbuotda chiqishi uchun kecha e'lon qilgan-da.
-Agar kecha e'lon qilgan va bugun matbuotda chiqqan bo'lsa nima qizig'i qoldi.Sen ularga portlovlar,otishmalar haqidagi hisobotni yubor. To'xta, bugun e'lon qil, ertaga gazetada chiqsin, keyin yubor, ish uslubini o'zlaridan o'rgan- dedi Karimov.
"DUSHMAN OBRAZINI YARATIB"
-Inson huquqlari bo'yicha xalqaro tashkilot bugun "Dushman obrazini yaratib" degan kitob taqdimotini o'tkazdi,- dedi maslahatchi Karimovga.
-Dushman...?
-Biz dushman obrazini yaratayotgan ekanmiz,- takrorladi maslahatchi.
-Dushman obrazi kimga kerak ekan?- so'radi Karimov.
-Harholda bizga... ularga ko'ra,- dedi maslahatchi.
-Biz obraz yaratishni bilmaymiz,deb aytib qo'y ularga, kallavaram, ho'kiz!- dedi Karimov.
"Ha, biz obraz emas, haqiqiy dushman yaratishni bilamiz" deb o'yladi maslahatchi chiqib ketar ekan.
2004 yil, 1 Aprel
TONMOQ KUNI
Karimov ertalab vazirga telefon qildi:
-Mening idoramni portlatib yuborishdi, qayerdasan?
-Ro’yxatda sizning idorangiz yo’q edi-ku,-ajablandi vazir.
-Ishdan ketding ablah, arizangni yoz!-dedi Karimov.
-Bo’pti ketsan kettim, lekin sizni ham o’zim bilan yetaklab ketaman,- dedi vazir.
-Birinchi aprel- tonmoq kuni, kulaverib yonmoq kuni,-dedi Karimov so’zlarni qofiyalashtirib.
BUYRUQ
-Portlovlarga dunyoning munosabati qanday bo’lmoqda?-deb so’radi Karimov vazirdan.
-Hech ishonishmaypti,-dedi vazir.
-Unday bo’lsa yana bir ikkitasini, kuchliroq qilib portalatib yubor!
HID
-Okeanning naryog’idan tekshiruvchilar kelmoqda. Tag’in hidi chiqib qolmasin,- dedi Karimov maslahatchiga.
-Hid chiqaradigan narsalar boshqa mamlakatlarniki bilan ayni, y’ani hidini ham o’sha yoqdan olib kelganmiz. Ularning burunlariga mos,-dedi maslahatchi.
-Ijrochilardan bir gap chiqmaydimi?
-Mo’jiza bo’lib portlab ketganlarning ruhlari gapirib qolmasa, buyog’i tinchlik.
-Bo’pti, sinab ko’rdim seni, tekshiruvchilar kelishi esa birinchi Aprel hazili edi,- dedi Karimov.
HAZIL
Vazir Karimovga telefon qildi:
-Bizning idoraga hujum qilishdi!
-Ro’yxatda sening idorang yo’q edi-ku?!
-Bilmayman, tirik jon qolmadi!
-Sen qolibsan-ku, bas, menga faqat sen keraksan, sen tirik bo’lsang,bas!
-Men ham senga hazil qildim,-dedi Karimov.
2004 yil, 2 Aprel
NOM-NISHONSIZ
Karimov ertalab maslahatchi olib kirgan xorijiy xabarlarga ko’z tashladi:
“Yana portlov… Ichki ishlar bo’limi yonida kuchli potrlov, o’lganlar va yaralanganlar bor… Talabalardan bir qanchasi halok bo’ldi…20 tacha jangari mahalla ahlini garovga oldi…Otishmalar tinmayotir…Universitetlarda o’quvlar to’xtatildi…”
-Ja, oshirib yuboribsanlar-ku?- dedi u xabarlarni qarab chiqib.-Bunaqada bilib qolishadi.
-Hammasi pishiq…,-dedi vazir gerdayib.
-Haligi o’zini “portlatgan” odaminga nima bo’ldi?-so’radi Karimov.
-U ishonchli joyda. Bu yoqda esa undan nom-nishon ham qolmadi. Hatto xotini ham uning portlab ketganiga ishondi.
IZN
-“Manabu ayolni xorijga o’zim jo’natganman, hamma qarindoshlari o’zimning qo’limda ishlaydi”, deganding, lekin faqat bizni tanqid qilib yotibdi-ku?-dedi Karimov xabarlarga nazar tashlar ekan vazirga.
-Unga nisbatan ishonchsizlik paydo bo’lgan ekan, shuning uchun o’zim izn berdim,-dedi vazir.
-Unday bo’lsa meni emas, seni tanqid qilsin,-dedi Karimov.
SHAK
-Manabularga qara, bizga oz-moz “muxolif” bo’lganlarning hammasi, voqealarni qoralab bayonot tarqatishibdi.Endi nima qilamiz? Ulardan qaysi birini ayblaymiz?-dedi Karimov maslahatchisiga.
-Ularning hammasi o’zimiznikilar. Buni ko’pchilik bilib qoldi. Endi boshqasini yaratamiz,-dedi maslahatchi.
-Voy, bo’y,-dedi Karimov,- yaratuvchilikni ham o’z bo’yninga olibsanku? Biz qayoqda qoldik?
-Men… “Siz” bilan “biz”ni almashtirib yuboribman, bir qoshiq qonimcdan keching,-deb yalindi maslahatchi.
-Bo’pti, bundan keyin shak keltirma,-dedi Karimov.
“ITVACHCHA!”
-Yol’g’onni ko’paytirib yuborsak, odamlarni qamab tashlayversak, aytganlarining teskarisini qilaversak okeanning naryog’idagi akamizning jahli chiqib qolmaydimi?-deb so’radi Karimov vazirdan.
-Juda jahli chiqib ketsa, “Itvachca, ammo o’zimizning itvachcha!” deb so’kishi mumkin,-dedi maslahatchi.
-Qayoqdan bilasan?
-Tarixda urush jarayonlarida ular bilan sherik bo’lgan bir diktator hammayoqni rasvo qilganiga munosabati so’ralganda oldingi akalardan biri “Ha, u qanchiqning bolasi, lekin o’zimizniki?” deb so’kkan ekan, ular tarixdan ibrat olishni yaxhsi ko’radilar,-dedi vazir.
-Xudoga shukur,-dedi Karimov,-ko’nglim ancha tinchidi. Ularning so’kishlari biznikining yonida hech narsa emas ekan.
2004 yil, 3 Aprel
VASIYAT
Karmov bugun kelajakdagi vorisi uchun uchta vasiyatnoma yozib, konvertlarga solib, seyfga qo’ydi.
Birinchisida: “Agar vaziyat og’irlashsa portlovlar uyushtir va norozilarni qamab tashla. Muxolifatni surgun qil. Pulni tez-tez almashtiraman deb xalqni qo’rqit.Birorta rahbarga ishonma. Ularni almashtirib tur. Aybni doim yoningdagilarga ag’dar. Xalqqa o’zingni yaxshi qilib ko’rsat. Odamlarni o’zing haqingda gapitirib yoki kitob yozdirib tillarini qisiq qil. Vaziyat shunda ham og’irlashsa ikkinchi konvertni och” deb yozilgandi.
Ikkinchi konvertda esa: ”Demak yana portlov uyushtir. Bu safar kuchliroq va zamonaviyroq bo’lsin. Dunyo matbuotini qo’llan va dushmanlaringga qarshi kurash uchun mablag’ ista. Norozilarni yo’qotib yubor. Qamoqlarni uzoqda qur va borsa kelmas bo’lsin. Qiynoqning shunday yo’llarini topki, eshitganlarning suyagi zirqirasin. Matbuot va siyosiy tashkilotlarni qattiq nazoratdan chiqarma.. Chegaralarni mahkamla. Boyligingni asta-asta birorta mamlakatga chiqar. Bolalaringni ham.Katta mamlakatlar nima desa xo’p deginu o’z bilganingdan qolma.Vaziyat yanada og’irlashsa uchunchi konvertni och” deb yozilgandi.
Uchinchi konvertda esa “Onangni… Diktatorlikni udda qilolmasang, uchta konvertga vasiyatingni joylayu yo’qol!” deb yozilgandi.
HAROMI
-Muxoliflar televideniyeda ishlayotgan o’g’lingiz haqida yozishmoqda,-dedi maslahatchi.
-Qaysi o’g’lim?-ajablandi Karimov.
-Oldingi portlovlar haqida film qilgandi-ku, bu safar ham unga film qilishni topshirgan edingiz-ku…
-Voy haromi-ey, mendan bo’lganini aytib qo’ymasin deb unga shuncha qarashsam ham baribir aytibdi-da, onasiga tortgan-da, go’zal ediyu ammo o’g’zida gap turmasdi….-dedi Karimov jahl bilan.
“XALQ O’ZINI-O’ZI QO’RIQLASIN!”
-Dunyoda qanday yangiliklar bor?- deb so’radi Karimov maslahatchisidan.
-Okeaning naryog’idagi katta davlatda xalq “Biz soliqlarni berib bu hukumatni oyoqda ushlasak-da, hukumat bizni yaxshi qo’riqlamasa” deb maxsus komissiya tuzib, rahbarlarni so’roq qilayotgan ekan,-dedi maslahatchi.
-Kelajakda mendan keyin shunday gaplar chiqib qolmasligi uchun portlovlarni o’rganish komissiyasi nomidan bir murojaat tayyorla va voqealar uchun xalq ma’suliyatni o’z bo’yniga olsin, hamma o’z-o’zini himoya qilsin, degan gapni singdir,- dedi Karimov.
-Bo’pti men hoziroq tayyorlab kelaman, o’zingiz komissiya raisi sifatida imzolab berarsiz.
-Senga aql kirmadi-da hech,- dedi Karimov,-maoshlar oshishi haqida men imzolayman, narxlar oshishi haqida esa Bosh vazir, bu qoida, o’rganib ol, xalqni qo’riqlaymiz deyilganda men imzolagan bo’lardim, xalq o’zini-o’zi qo’riqlasin deyildimi, bas, Bosh vazir imzolaydi. Sen vazifalarni chalkashtirma, qolaversa Bosh vazirni bo’rdoqiga boqayapmanmi?
2004 yil, 4 Aprel
ISHONCH
Karimov bugun katta mamlakatning rahbari bilan telefonda gaplashgandan keyin sarosimaga tushib qoldi:
-Masala juda ham jiddiylashib ketdi,-dedi u maslahatchisiga.-Ertaga bu portlovlar haqidagi gaplar tasdiqlanmay qolsa nima qilamiz?
-Xavotir olmang, tasdiqlaydigan odam o’zingiz, oldingisi haqida gap-soz’ qilsidhi, lekin baribir sizning gapingiz tosh bosdi-dedi maslahatchi.
-Lekin endi hech kim ishomayapti ishimziga,-dedi karimov maxsus hisobotlarga qarab. “Shunday ham bizga hech kim ishonmas edi” deb yubordi maslahatchi xayolida.
HADYA
-Internetda nima gaplar,-deb so’radi Karimov vazirdan.
-Qandaydir bir guruh portlovlar ma’suliyatini o’z boyniga olgani haqida yozishmoqda.
-Nima, ichimizdan xoin chiqdimi?-so’radi Karimov.
-Yo’q, o’zimizni chetga olish uchun shunday xabar tarqatib yubordik,dedi vazir.
-Nega menga aytmasdan qildilaring?!
-Sizga bir hadya qilmoqchi edik-da,-dedi vazir.
-Men yashirincha hadyalarni qabul qilmayman!- deb vazirga o’shqirdi Karimov.
MERGAN QIZ
-Internetda nima gaplar bor,-deb so’radi Karimov bu safar maslahatchisisdan.
-Qizingiz mafiyaning boshli’gini otib qo’ygani haqida yozishmoqda.
-Men sizlarga aytgan edim-ku, u qizim emas o’g’lim. Otasiga balli! O’zi ham jonimga tekkan edi o’sha mafiya, qayerda bo’lmasin rizqimga sheriklik qilardi. Xudoga shukur, qutulibman! Otangga balli, qizim! Unga merganlikni o’zim o’rgatgan edim. Mendan ham yaxshi otadi.
-To’g’riku-ya, lekin o’q axmoqgarchilik qilib tegmay o’tib ketib-da,-dedi maslahatchi iymanib.
2004 yil, 5 Aprel
ASLIDA BIR XIL
Karimov bugun ishni maslahatchisini chaqirib, Internetdagi gaplarni bilishdan boshladi.
-Haligi ”Tanga” bor-ku, o’sha: “Karimov muxolifatga baribir yo’l bermaydi” degan maqolasida “Men 15 yil bu rejimni ichidan tanigan odam shuni ochiq ayta olamanki, Karimov boshqalarga yo’l bermaydi”deb yozibdi,-dedi maslahatchi.
-Unga bir marta yo’l bergandim, mashinalar, binolar, o’ziga kvartiralar ham bergandim, lekin udda qilolmadi,-dedi Karimov.
-Nonko’r ekan,- qo’shimcha qildi maslahatchi.
-Nonko’r-ponko’rligini bilmaymanku lekin siyosatchi emasligi aniq. Qaysi hukumat muxolifatiga “Kel, men senga yo’l beraman” deb aytadi. Demokratiya berilmaydi u olinadi, deb jar solib yurganlardan biri ham shu edi. Uzoqdan turib da’vo qilguncha, kuchi bo’lsa kelsin, kurashib, hukumatni olsin, qachongacha qochib yuradi!-zarda qildi Karimov.
-Hukumatni olgan bilan udda qila olmasligini o’zi ham biladi-da,-dedi maslahatchi,-hukumatni boshqarish bilan tanga o’g’irlashni bir xil deb o’ylayapti, shekilli…
-Aslida bir xil, mana sen ham tanga o’g’irlashdan boshqa gapni bilmaysan,-dedi Karimov jahl bilan.
“O’zlari-chi?! Unda hammamizning bir-birimizdan farqimiz yo’q ekan-da” dedi maslahatchi ichida.
QOZIQSEVAR
Maslahatchi Karimovga Internetda e’lon qilingan maqolani ko’rsatar ekan,
-Manabu joyini o’qing, “Tanga: “Men rejimni ichdan taniyman” deb yozibdi, roppa rosa 15 yildan beri tashqarida qochib yuribdiyu qanday qilib ichdan tanir ekan.
-Balki ayg’oqchisi bordir, yana sen unga ishlayotgan bo’lma? -dedi Karimov.
-Sizdek xazina bu yerda turganda so’ppaygan qoziqqa ishlaymanmi?-dedi maslahatchi.
-Ha, endi ba’zilar qoziqsevar bo’ladilar,-deb askiya qildi Karimov.
SO’Z MARAFONI
Tushdan keyin Karimov uzoqdan kelgan mehmonni qabul qildi.
-Portlovlarda hamma o’lgan odamlarning oila a’zolariga hamdardlik bildiraman,-dedi mehmon.
-O’lganlarning sakson foizi dushmanlar, ular odam emas,-dedi Karimov.
-Ular odam bo’lmasa, boshqa sayyordan kelishganmi?-qiziqdi mehmon.
-Sizda shunday voqea bo’lsa, ularni kim deb atagan bo’lardingiz?-so’radi Karimov.
-Hali sud bo’lgan emas, har holda ularni odam emas, demagan bo’lardim, buning ustiga ular hayvon ham emas…
-Ular hayvondan ham battar, ular odam emas, nahotki shuni bilmasangiz? Mana eng katta shoirlarimiz ham ularni odam emas, deb yozmoqda. Odam bilan hayvonni ajrata olasizmi o’zi?-jahl bilan so’radi Karimov.
-Ajrata olaman, bularni bizda boshlang’ich makatbda o’qitishadi, katta-katta shoirlar emas, oddiy o’qituvchilar o’qitishadi,- deb javob berdi mehmon.
-Siz har holda so’z oyini degan narsalarni ham tushunmaysiz shekilli?-dedi Karimov.
Mehmon biroz o’ylanib qoldi-da:
-Men shekilli o’zimni odam emas ekanman, deb o’ylayapman, odam bo’lganimda sizni ham odam deb odamlar haqida odamdek gapirib o’tirmagan bo’lardim,-dedi.
-O’h-ho’, siz so’z o’yinini marafon qilib yuborar ekansiz-ku,-deya Karimov gapni hazilga burib yubordi.
2004 yil, 6 Aprel
SUYAKSIZ MUKOFOT
Bugun Karimov adabiyot bo'yicha maslahatchini chaqirib so'radi:
-Oldingi portlovlarda yozuvchi va shoirlaring yaxshi sayragan edilar, nega bu safar tovushlari unchalik eshitilmayapti?
-Ilgari oldilariga mukofot o'laroq ko'proq "suyak" tashlagan edik. "Suyak"larning go'shti ham ko'p edi, hozir esa ahvol biroz tangroq...
-Xavotir olma, topamiz, mayda-chuydalarini qo'ya tur, nahanglarini to'pla, navbati bilan kirsinlar, suyaksizidan beraman,-dedi Karimov.
"KO'RAMIZ"
-Kecha radiodam eshittim, ba'zilar bo'lgan voqealardan xursand emishlar,-dedi Karimov vazirga.
-Ular tirik qolganlaridan xursand,-dedi vazir.
-Yo'q, mirshablarga hujum bo'lganidan xursandmiz,-deb aytdi bittasi.
-Mirshablar sizniki ekanligini bilishadi-da,- dedi vazir Karimovga xushomad qilmoqchi bo'lib, ammo tili aylanib gapi boshqa ma'no kasb etti.
-Yo'q,- dedi Karimov,-sen menikisan, mirshablar esa seniki! Odamlar senga hujum bo'layotganidan xursand ekan-mi, demak men ham odamlar tomoniga o'tishim kerak.
-Unday qilmang, bizdan olti kishi o'lgan, odamlardan esa o'ttiz. Nisbatni ko'rayapsizmi, tarozi biz tomonga og'ib turibdi.
-Men odamlar tomonga o'tsam, tarozi o'sha tomonga og'ib ketadi,- Karimov.
"Ko'ramiz" dedi vazir ichida.
TASHQARIDAN
Karimov vazirga ta'na qildi:
-Mirshablarni o'ttiz foyizga qisqartirish haqidagi qarordan keyin shuncha voqealarni keltirib chiqarding. Portlovlar, hujumlar...Shuning o'rniga o'zimga kirib aytsang-ku pulini topib berardim va odamlaringni saqlab qolardim.
-Puli sizdan chiqmasin, tashqaridan kelsin, dedim-da,- deb maqtandi vazir.
HUSHYORLIK
Karimov suiqasd voqealaridan keyin telefonni olib "Maslahatchi-1" degan tugmani bosdi, lekin vazirning ovozi eshitildi.
-Nima qilayapsan u yerda?- so'radi Karimov.
-Sizni o'ldirishga uringan bittasini so'roq qilayapman,-dedi vazir.
-Bo'yniga oldimi?
-Olganda qandoq, hammasini planlagan shu ekan...
-Agar u meni o'ldirmoqchi bo'lgan bo'lsa sen, bor ishingni qilaver, uni menga qo'yib ber, hozir borib o'zim peshanasidan otaman,-dedi Karimov.
U ko'p o'tmay maslahatchining xonasiga kirib uni otib tashladi va o'z joyiga qaytganda kotib:
-Izn bersangiz mana bu kishi yangi telefon apparatini o'rnatsalar, eskisida maslahatchi va vazirlarning tugmasi almashib ketibdi,- dedi.
OTARCHINING TO'YI
-Otarchining to'yi qanday o'tdi?-deb so'radi Karimov to'ylar bo'yicha maslahatchisidan.
-Bayramda yaxshilab o'pgan ekansiz, odam ham ko'p keldi, sizni boradi deb o'ylashganda, kehin uning o'zi siz uchun maxsus zarbof to'n hozirlagan ekan, shuni berib yubordi,-dedi maslahatchi.
-Men unga chet ellik axmoq emasman-ki, bitta zarbof to'n bilan aldasa! Otarchi degani pastkash bo'lishini bilganim uchun ham bormadim, o'ziga ham yetkazib qo'y bu gapni- dedi Karimov.
2004 yil, 7 Aprel
HISSA
Karimov bugun safarga chiqdi.Uchqichda qurib qolayotgan orolning ustidan uchib o'tar ekan, o'tgan yillar davomida qilgan va'dalari yodiga tushdi va yordamchisini chaqirib:
-Mana sen guvoh, ana u pastdagi orolchani saqlab qolish uchun hech ish qilmadi, desalar, Xudoning oldida gunohim yo'qligini, bu ishga hissa qo'shganimni o'zing aytasan,- dedi.
So'ng hojatxonaga kirib ketdi.
TENTAK
Karimov uchqichdan Turkmanboshiga telefon qildi:
-Nima qilayapsan?- deb so'radi undan.
-Osmonga qarab o'tiribman. Orol qurib ketdi, daryolarga sen to'g'on qo'yding, endi umid osmondan, qachon yomg'ir yog'adiyu biz ekin-tikin qilamiz,-dedi u.
-Men orolni saqlab qolish uchun hissa qo'shib yuribman, bilganimda senga yordam qilar edim,-dedi Karimov.
-Sen o'zingdan boshqani o'ylamasligingni yaxshi bilaman, yordaming o'zinga dori,-dedi Turkmanboshi Karimov nima haqda gapirayotganini tushunmay.
QOFIYA
Karimov uchqichning hojatxonasida o'tirar ekan, Nazarboyevga telefon qildi.
-Tovushunguz buncha yaqin kelayapti, qayerdasiz,-deb so'radi Nazarboyev..
-Sizning ustingizdaman,- dedi Karimov.
-Ichib o'tiribsizmi?,-dedi Nazarboyev Karimovning valaqlayotganiga ajablanib.
-Yo'q,-dedi Karimov va qofiya qilgisi kelib qoldi,- ichib emas, .... o'tiribman.
-Xudoga shukur, hammayoqni rasvo qilib o’tirganingni axiri bo'yningga olding,-dedi Nazarboyev telefon go'shagini joyiga qo'yar ekan.
TADBIR
Karimov mingan uchiqch Latviya aeroportiga qo'ndi. Lola-gul ko'targan qizlardan biri unga yaqinlashar ekan, ko'zi lolaning qora joyiga tushdi va o'zini orqaga oldi.
-Nima gap?- deb so'radi yordamchisi.
-Dindorlar bu yerga ham yetib kelib, bularni sotib olmagan bo'lsin tag'in? Qaragin, gulning orasida nimadir bor.
-Bu yerda lola o'smasligini bilmaysizmi? Tadbir sifatida bu qizlarni o'zimiz olib kelganmiz. Uchqichning orqa eshigidan yana bir marta tekshirib tushirdik,-dedi yordamchi.
-Unda ana u qora narsa nima?-so'radi Karimov.
-…
"Hamma qora narsadan qo'rqaversangiz, oynaga qanday qaraysiz?" dedi yordamchi ichida.
2004 yil, 8 Aprel
Karimov Latviya rahbari bilan uchrashuvdan keyin yoniga Tashqi ishlar vazirini chaqirdi va:
-Tabriklayman,-dedi.
-Nima bilan oqsoqol?-so’radi vazir.
-Internetda seni “Saddamning Informatsiya vaziri Al Sahofning o’zginasi” deb yozishibdi.
-Men ham sizga sodiqman-da, aytganingizni ko’zimni yumib bajaraman,-dedi vazir.
-Ko’zingni och, hov bola, Al Sahof oxirgi kun qochib ketgandi,-dedi Karimov.
-Avropada Tiklanish va Taraqqiyot banki bizga beradigan yordamlarini kesadigan bo’libdimi?-dedi Karimov vazirga.
-Qisman kesmoqchi,-dedi vazir.
-Aytib qo’y,-dedi Karimov,-ular qisman kesmoqchi bo’lsa, men ularning oyog’ini bu yerlardan butunlay kesaman.
AYBDOR
Karimov safardan qaytar ekan, yordamchisidan so’radi:
-Safar oldi bayonotimga qanday munosabat bo’ldi?
-Hamma qo’shnilar yoqasini ushlab, portlovlar uchun kimni ayblashar ekan, deb kutib turishibdi.
-Prokurorga ayt, qaysi bir qo’shni menga bo’ysunmasdan, g’irromlik qilsa portlovlar ortida o’sha turibdi deb e’lon qilsin, katta akamizning qora ro’yxtaiga tirkab qo’ysak, ana undan keyin men bilan hisob kitob qiladi,-dedi Karimov.
“Unday bo’lsa qozoqlarni ayblab qo’ya qolamiz” deb o’yladi yordamchi Karimovning qozoqlarni yomon ko’rishini bilgani uhcun.
-Tojik qo’shnimiz Avropada Tiklanish va Taraqqiyot banki rahbariga murojaat qilib, bizning yonimizni olibdi,-dedi yordamchisi Karimovga.
-Demak, kechagi bayonotimdan uning oyog’i qaltirab qolgani rost ekan,-dedi Karimov.-Anashunday, bir o’q bilan to’qqiz tovuqni urish kerak!
-Lekin o’q bittasiga tegib, qolganlarini qochirib yuborsak nima qilamiz,-dedi yordamchi.
-Nima qilarding, bir muddat tovuq go’shti yemay turasan!
-Istanbulda Turkmanboshi bog’inini ochishar ekan,-dedi yordamchisi Karimovga.
-Shunaqami hali, biz qolib u tomonga yon bosish boshlanibdi-da! Portlovlarni ularga bog’la!-dedi Karimov ranjigan ohangda.
-Lekin parkdagi butun o’yin joylari Turkmanboshining hisobiga qurilar ekan, u parkning otidan uloviga qadar berar ekan…
-Unday bo’lsa, shoshmay tur,-dedi Karimov,-portlovlar masalasida shoshmanglar, yaxshilab o’rganinglar, oraga begunohlar aralashib qolmasin, tag’in!
2004 yil, 9 Aprel
Latviya safaridan qaytganlaridan keyin Karimovning xotini eridan ranjigan bo’ldi:
-Mehmonda o’zingizni boshqacha tutdingiz-mi? Kun tartibidagi masalalar qolib ketib boshqa gaplarni gapirdingiz-mi? Ko’zingizni Vaira xonimdan hech uzmadingiz, nima mahliyo bo’lib qoldingiz-mi? Hali ham xayolingizda o’sha-mi? Nimasi yoqib qoldi buncha?
-Savol bermasligi,-dedi Karimov.
-Bekatga kimdir bomba qo’yib ketibdi,-dedi vazir Karimovga.
-Qaysi bekatga?
-Senzuraning qarshisidagi bekatga-da.
-Kim qilgan bo’lsa ham senzuraning bekor bo’lmaganini bilganlar qilgan bu ishni, toplaring va qamalaring.
-Senzura bekor bo’lmaganini hamma biladi-ku?!- ajablandi vazir.
-Men bilmayman, toplaring va qamalaring!
-Bekatga qo’yilgan narsa bomba desak, xlopushka ekan,-dedi vazir.
-Bu ketishda hozir pushka qo’yishgan bo’lishsa, ertaga tank bilan chiqishadi,- dedi Karimov.
Karimov maddohboshini chaqirib unga:
-Meni bir narsa qiziqtiradi. Seni shuncha so’ksam ham, ursam ham baribir menga sodiqsan. Qalaming yaxshi, talanting bor, indamay kitobingni yozib yotavermaysanmi?-dedi.
-Uyda yotib yozsam, biror joyda chiqmaydi-da, unutilib ketaman,hozir esa sizning soyangizda asarlarim chiqib turibdi,-dedi maddohboshi.
-Bugunni o’ylayapsan, ertani ham o’ylagil. Axir mendan keyin nima qilasan?,-so’radi Karimov undan.
-Sizdan keyin sizdan oldin nima qilgan bo’lsam shuning teskarisini qilaman,-dedi maddohboshi.
-Mendan oldin nima qilgan eding?
-Demokratiyani qoralab, kommunistik partiyani najot qal’asi deb maqtab dostonlar, sh’erlar yozar edim!
2004 yil, 10 Aprel
Bugun Karimov kechagi voqealar rivojidan xursand edi. U Bosh prokurorni chaqirib:
-Brifing yaxshi samara berdi.Butun dunyo shuni gapirmoqda. Men portlovlarni qo’shnilarga bog’laysanmi, deb o’ylagandim, sen uzoqlarga boplab bog’lab qoydinku,- dedi.
-O’zingiz balandroq dorga osil, bir o’q bilan yetti quyonni ur, deganingiz uchun shunday qildim-da,-dedi prokuror.
-O’q quyonlarga tegdimi?-so’radi Karimov.
-Quyonlar o’qimga…
-Nima?
-K..kechirasiz quyonlar sizning o’qingizga birin-ketin o’zini urmoqda,-dedi prokuror.
-Indamasam, mening o’qimga ham xojayinlik qilasan-a,-askiya qildi Karimov.
“Hayronman, qachondan mening o’qim, uniki bo’lib qoldi” deb o’yladi prokuror.
-Portlovlarni tashqaridan bir Amir boshqargan, o’sha mablag’ bilan ta’minlagan, deb aytibsan, kim ekan u?-deb so’radi Karimov prokurordan.
-Siz kimni aytsangiz o’shada,-dedi prokuror.
-Portlovlarni uyushtirganlar har yerda “Jamoat”lar tuzgan, deb aytibsanmi? Ular “Jamaot” tuzgan bo’lsalar sizlar nima qilib o’tirgandilar?-dedi Karimov Bosh prokurorga.
-O’zingiz Vazirning ishiga aralashmalaring, deganingiz uchun, qarab turgandik,-dedi Bosh prokuror.
-Ha, biz ham bir jamoat bo’lib, kutib turgandik desang-chi?!-dedi Karimov.
-Urmoqchi bo’lganimiz “quyon”lardan biri Internet edi, uni portlovlarga “bog’lab” qo’ydik, terroristlar Internet orqali ta’lim olgan, mashq ko’rgan deganimizga ishonishdi. Endi qanday qilib Internetning yo’lini tos’amiz?-deb so’radi Karimov maslahatchidan.
-Menimcha bir vazirlik tuzib, o’sha yerda Internetni filtirlab, keyin o’tkazish kerak,-dedi maslahatchi.
-Filtirlashga kimni qo’yamiz?-deb so’radi Karimov.
-Agar menga ishonsangiz, bu ishni o’zim qoyil qilib bajarib beraman,-dedi maslahatchi.
-Senga qolsa sen menikini ham filtirlaysan,-dedi Karimov.
2004 yil, 11 Aprel
Bugun Karimov maslahatchisini chaqirdi va:
-Sening o’rningda bir muddat ishlab ketgan odam okeanning naryog’ida “Dunyoning eng katta mamlakatida vakilman” deb maqtanib yurgan ekan,- dedi.
-U sizga juda ham sodiq odam edi, ko’p xizmat qildi, aqlli va iste’dodli, yo’lingizdan hech chiqqani yo’q, vazirlar orasida ham eng ko’p u ishladi, bilasizku vazirlikda bir-ikki yilga chidaydigan odam yo’q, u esa olti-yetti yil bardosh berdi, endi shu kichik ish bilan g’ururlanib yurgan bo’lsa, bu ham sizga sadoqatidan,- dedi maslahatchi.
-O’hho’, sen ham uning odamiga o’xshaysan-ku?! Og’zingdan chakkillab asal tomayapti-ku?! Bilib qo’y, chetga yuborildimi, bu surgun degani! Sanlar SSSR tarixini ham unutib yubordilaring! Hokimiyatga ko’z tikkan yoki atrofida odam to’planib qolgan kishilar chetga surgun qilinardi. Bu qamoqning ochiq usuli, ularni atrofdagilardan uzoqlashtirish, kuchsizlashtirishning bir yo’li edi. SSSR tarixini o’qib chiq!
-Men uning muxolifat holiga kelganini bilmay qolgan ekanman,-dedi maslahatchi endi qilgan xatosini tuzatishga urinib.
-Bilmagan bo’lsang, sen ham bitta davlatni tanla va ko’zimdan uzoq tur!-dedi Karimov.-Agar surgunda SSSR tarixini o’rganib, sinovdan o’tsang, balki vazirlikka olib kelarman.
-Dunyo bankining yillik hisobotiga ko’ra atrofimizdagi mamlakatlarda korrupsiya ko’rsatkichi kamayayotgan ekan,-dedi maslahatchi Karimovga.
-Nima, ular ham, statistikani boshqarishni, raqamlar bilan o’yin qilib, ko’zbo’yashni o’rgandilarmi?-dedi Karimov.-Bir tekshirib qo’y, idoralarimizda ularning josuslari bo’lmasin tag’in?!
-Dunyo matbuotida nima gap?-deb so’radi Karimov maslahatchidan.
-Turkmanboshi qizlarga “Tilla tish qo’ymanglar” deb maslahat bergan ekan, shuni yozishmoqda,-dedi u.
-Qani birortasini o’qichi, nega bunday maslahat beribdi?-dedi Karimov.
Maslahatchi maqolalardan birini o’qiy boshladi:
-“O’z tabiiy tishlaringizni asralaring. Mana itlarning oldiga suyak tashlanishidan maqsad nima? Maqsad ularning tishi mustahkam bo’lishi uchun qayg’urishdir, sizlar tilla tish qo’ysalaringiz ertaga qiynalib qolasilzar, tishlaringizni chiniqtirish, mustahkamlash uchun hozirdan qattiq narsalarni yeb turinglar”…
Shu joyga kelganda Karimov uni to’xtatdi va:
-Ablahning kallasi ishlaydi, odamlarning kuni qotgan nonga qoldi, deganlarga anashi maqolani o’qit,-dedi Karimov.
2004 yil, 12 Aprel
Bugun Karimov dunyo matbuotida chiqqan maqolalarni ko’zdan kechirar ekan, “Amaki” degan yozuv diqqatini tortdi. U Karimovning Latviyada bir jurnalist “Yevropa banki mamlakatingizda inson huquqlari poymol qilinayotgani bois yordamni kesgani haqida nima deysiz” degan savoliga “Biz inson huquqlarini buzibmiz-mi? Ular yordamni kesishar ekanu amaki bu haqda bilmas ekan-da?!” degan javobi haqida edi.
Maqolani o’qib chiqar ekan:
-Bu jurnalistlar savol berishni bilmaganlaridek, javobni tushunishni ham bilmaydilar. Men amaki deganimda o’zimni emas, Sem amakini nazarda tutgandim. Men bir kun oldin Sem amaki bilan gaplashgan edim. U kishining bunday gaplardan xabari yo’q edi. Demak bunaqa gapning o’zi ham yo’q. Sem amaki kimligini Stalin davridagilar bilganu bular bilmaydi-ya?!,- deb o’yladi Karimov.
Maslahatchilardan biri bu yilgi saylovda Senatga saylanadiganlar ro’yxatini olib kirdi va -Shuni tasdiqlab bersangiz,-dedi.
-Senat - bu SEN-A.T., deganidir, “Senlar Ayri Turlaring” degan gapning qisqa yozilgani, ya’ni senlar qo’shilmalaring bu ishga degani bildingmi? Bu ishni mening o’zimga qo’yib berlaring va hali nomzod ko’rsatishga erta. Nechtasi hali o’zini yomonotliq qiladi,-dedi Karimov va ro’yxatni otib yubordi.
- Oqsoqol SEN-A.T. haqidagi gapingiz ko’pchilikka ma’qul tushdi. Hamma bu nomni topib qo’yganingizga qoyil qolmoqda. Endi shu “Quyi palata” deganini ham bir tushuntirib bersangiz,-dedi yordamchisi Karimovga.
-Sen avval talaffuz qilishni o’rganib ol, bu Quyi palata emas, Qo’ylar palatasi bo’ladi,- deb javob qildi Karimov.
-Menimcha hozir ham...
-Hozir “Oliy Majlis”, ya’ni “Ol- qizil degani”, sanlar o’zi tilni ham bilmaysanlar, kegin “Ol degani, berganini ol deganidir”, bular qip-qizil oluvchilar, nafslari nahang bularning, endi o’zgartirib “Qo’ylar palatasi” qilamiz, bersang yeydi, bermasang o’ladi, och qolganda ma’ramaydi, bittasi qayoqqa boshlasa qolganlari ham boshini egib, o’sha tomonga ketaveradi, menga shunaqasi kerak,-dedi Karimov.
“Xullas, Oliy Majlis bilan Qo’ylar palatasi bir go’r ekan-da” o’yladi yordamchi.
2004 yil, 13 Aprel
BIRINCHI NOMZOD
Karimov bugun xayolan o'z o'rniga ko'zlagan birinchi nomzod bilan suhbat qildi
-Mening o'rnimga o'tgach, dastlab nima qilasan?
-Sizga haykal qo'yaman,-dedi vorisi.
-Qayerda?
-Qayerda bo'lardi, jinnixonada-da!
-Nega jinnixonada?
-Chunki ikkalamiz ham o’sha yerda bo'lamiz-da,-dedi vorsi.
-Yo'q, niyating yaxshi emas, seni nomzodlikdan chiqardim,-dedi u o'zicha.
IKKINCHI NOMZOD
Karimov xayolan ikkinchi nomzod bilan suhbat qurdi.
-Vazifaga kirishgandan keyin dastlab nima qilasan?
-Sizni yotgan go'ringizdan chiqarib tashlayman!
-Nega?<